Μαθησιακές δυσκολίες: Πώς τις αναγνωρίζουμε;

24 Σεπτεμβρίου 2014

Με τον όρο μαθησιακές δυσκολίες ονομάζουμε είναι μια ανομοιογενή ομάδα διαταραχών οι οποίες εκδηλώνονται με σημαντικές δυσκολίες στην πρόσκτηση και χρήση ικανοτήτων ακρόασης, ομιλίας, ανάγνωσης, γραφής, συλλογισμού ή μαθηματικών ικανοτήτων. Κάποιες από τις διαταραχές αυτές μπορεί να είναι εγγενείς στο άτομο και να σχετίζονται σε δυσλειτουργία ή διαφορετική λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος και μπορεί να υπάρχουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής.


Τις περισσότερες φορές όμως οι μαθησιακές δυσκολίες σχετίζονται με το περιβάλλον του παιδιού και την ποιότητα των σχέσεών του. Η κοινωνική διάσταση της μάθησης τονίστηκε ιδιαίτερα από τον μεγάλο γνωσιακό ψυχολόγο Vigotsky, o ο οποίος υποστήριξε ότι η σχέση του παιδιού με τον ενήλικα που του μαθαίνει κάτι παίζει σημαντικό ρόλο στο αν αυτό το παιδί μαθαίνει εύκολα ή δύσκολα. Επίσης, έδειξε ότι το παιδί μαθαίνει ευκολότερα όταν ο ενήλικας του δείξει τον τρόπο, σε ένα μαθησιακό πεδίο, που είναι νέο για το παιδί.


Έτσι, Προβλήματα σε συμπεριφορές αυτοελέγχου, κοινωνικής αντίληψης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης μπορεί να εκφράζονται ως μαθησιακές δυσκολίες, αλλά δεν συνιστούν από μόνα τους μαθησιακές δυσκολίες με την έννοια της διαφορετικής νευροανατομίας του εγκεφάλου.


Οι μαθησιακές δυσκολίες γίνονται εξαιρετικά εμφανείς όταν το παιδί πάει σχολείο. Οι περισσότεροι σημερινοί εκπαιδευτικοί μπορούν να
διαισθανθούν ότι υπάρχει ίσως κάποια ιδιαιτερότητα στο παιδί και συνήθως το λένε στους γονείς. Το παιδί βλέπει μέσω της κοινωνικής σύγκρισης με τους συμμαθητές του ότι υστερεί και αισθάνεται μειονεκτικά. Αν δεν βοηθηθεί, μπορεί να περιθωριοποιηθεί, να αναπτύξει σχολική φοβία, ή και να γίνει θύμα εκφοβισμού και σχολικής βίας.


Οι γονείς, άλλοτε ευαισθητοποιούνται αμέσως κι άλλοτε όχι. Πολλοί γονείς, ιδιαίτερα αυτοί που είναι μορφωμένοι αισθάνονται τις μαθησιακές δυσκολίες του παιδιού τους ως ναρκισσιστικό πλήγμα δικό τους. Κι εκεί έγκειται πολλές φορές η άρνησή τους και η αναστολή τους στο να αντιμετωπίσουν ώριμα την κατάσταση.


Ο αριθμός των μαθησιακών δυσκολιών είναι πολύ μεγάλος. Γνωστότερη όλων είναι η δυσλεξία και πολλοί θεωρούν ότι το παιδί είναι δυσλεκτικό, ενώ μπορεί να έχει άλλου τύπου δυσκολίες. Το σίγουρο είναι ότι ο γονιός που θέλει να βοηθήσει το παιδί του ουσιαστικά και να τονίσει την αυτοεκτίμησή του πρέπει να απευθυνθεί το συντομότερο στους ειδικούς μαθησιακών δυσκολιών, τους λογοθεραπευτές. Είναι πιθανό, μαζί με τη λογοθεραπεία να χρειάζεται παράλληλα και παρέμβαση από ψυχολόγο (στα περισσότερα λογοθεραπευτικά κέντρα υπάρχουν πολλές ειδικότητες) για να αντιμετωπιστούν αιτίες που σχετίζονται με την κοινωνική αλληλεπίδραση, την τόνωση της αυτοπεποίθησης του παιδιού κ.ά.


Μία καλή ηλικία για να αντιμετωπιστούν έγκαιρα οι περισσότερες μαθησιακές δυσκολίες είναι οι πρώτες τάξεις του δημοτικού, ιδιαίτερα η πρώτη δημοτικού, μετά τα Χριστούγεννα, εφόσον οι μαθησιακές δυσκολίες επιμένουν. Τότε είναι και η καταλληλότερη περίοδος για να μην παγιωθεί ο ρόλος του παιδιού στο περιθώριο της σχολικής τάξης.


’λλες μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να πρέπει να αντιμετωπιστούν και νωρίτερα, όπως όταν επιμένει η δυσκολία στην άρθρωση κάποιων γραμμάτων ή φθόγγων μετά την ηλικία των τεσσάρων.


Ακόμη κι αν οι αιτίες των μαθησιακών δυσκολιών σχετίζονται με διαφοροποιήσεις σε επίπεδο νευροανατομίας, η άμεση αντιμετώπιση και αναζήτηση βοήθειας από τους ειδικούς, καθιστά το παιδί περισσότερο λειτουργικό και του δίνει εφόδια στο χτίσιμο της αυτοεκτίμησής του. Επίσης, οι γονείς μετά από τις συμβουλές των ειδικών μπορεί να προβούν σε σειρά ενεργειών που θα βοηθήσουν την πορεία των παιδιών στο σχολείο, όπως είναι η προφορική εξέταση, αντί της γραπτής κ.ά.


Οι ειδικές τάξεις που υπάρχουν σε κάποια σχολεία λειτουργούν με ειδικούς παιδαγωγούς που γνωρίζουν από μαθησιακές δυσκολίες και μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά. Παρόλα αυτά, χρειάζεται μία καλή προετοιμασία και ενθάρρυνση του παιδιού που πηγαίνει κάποιες ώρες στην ειδική τάξη, καθώς διαφοροποιείται από τους συμμαθητές του που δεν πηγαίνουν.


Οι μαθησιακές δυσκολίες τείνουν να θεωρούνται μειονέκτημα. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το παιδί είναι λιγότερο ευφυές από τα άλλα. Πολλές φορές υποκρύπτουν μία ιδιαίτερη ευφυία. Το παράδειγμα των μαθησιακών δυσκολιών του ’ινστάιν φαντάζομαι ότι είναι γνωστό σε όλους…. Πολύτιμες συμβουλές από τη Nestle και το www.manamia.gr

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ