Το άγχος ρίχνει την αυτοεκτίμησή σου: 12 τρόποι να το μετριάσεις

6 Οκτωβρίου 2014

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση συνδέεται με ένα μεγάλο εύρος από ψυχικές διαταραχές που αφορούν εσωτερικευμένες συμπερι­φορές (π.χ. την κατάθλιψη, αυτοκτονικές τάσεις, διαταραχές πρόσληψης τροφής και άγχος), που δεν διαφαίνονται προς τα έξω, αλλά και πιο εμφανείς, εξωτερικευμένες συμπεριφορές (π.χ. επιθετικότητα, χρήση ουσιών κτλ.). Η σύνδεση ανάμεσα στην αυτοεκτίμηση και τις ψυχικές διαταραχές είναι πολλαπλή. 

Από την εκπαιδευτική συμβουλευτική ψυχολόγο, Δρ Καλλιόπη Εμμανουηλίδου

  • Μπορεί να αποτελεί το αίτιο για κάποιες διαταραχές: ένας ανασφαλής άνθρωπος να βιώνει άγχος σε μεγάλο βαθμό λόγω της ευαισθησίας του αυτής.
  • Μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα μιας διαταραχής: ένας άν­θρωπος που πάσχει από κατάθλιψη να νιώθει μειωμένη αυ­τοαξία.
  • Μπορεί να αποτελεί απόρροια μιας διαταραχής: ένας άν­θρωπος που πάσχει από κρίσεις πανικού να ντρέπεται γι' αυτές και να πέφτει η αυτοεκτίμησή του, καθώς νιώθει ανή­μπορος απέναντι στις κρίσεις του.

Στη συνέχεια θα εξετάσουμε τα συναισθήματα του άγχους και του φόβου. Το συναίσθημα του άγχους είναι στενά συνδε- δεμένο με την αυτοεκτίμηση ενός ανθρώπου. Κάποιος που έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι περισσότερο ευάλωτος στο να επη­ρεαστεί αρνητικά από κάτι και να νιώσει άγχος. Τι είναι όμως το άγχος και πώς ακριβώς συνδέεται με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση;

Το άγχος είναι, με απλά λόγια, η αντίδρασή μας απέναντι σε ένα ερέθισμα που αντιλαμβανόμαστε ότι μας απειλεί. Ο κίνδυ-

νος αυτός στον οποίο αντιδρούμε μπορεί να αφορά τη σωματι­κή αλλά και την ψυχολογική μας ακεραιότητα και μπορεί να εί­ναι πραγματικός ή αποκύημα της φαντασίας μας. Όταν κάποιος υποφέρει από διάφορες ανασφάλειες, τα ερεθίσματα που προ­σλαμβάνει ως απειλητικά είναι περισσότερα. Άρα ένας ανασφα­λής άνθρωπος έχει συχνότερες αγχώδεις αντιδράσεις, με απο­τέλεσμα συχνά να καταλήξει να πάσχει από χρόνιο άγχος, που μπορεί μάλιστα να εκδηλώνεται και με κρίσεις πανικού.

Βέβαια, το άγχος είναι ένα συναίσθημα απαραίτητο για την ανθρώπινη επιβίωση. Προέρχεται από έναν αυτόματο μηχανι­σμό του εγκεφάλου μας, ο οποίος ενεργοποιείται όποτε αντι­λαμβανόμαστε κάτι που μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για εμάς. Έτσι, το άγχος μάς προετοιμάζει για να αντιδράσουμε κατάλληλα (π.χ. να το βάλουμε στα πόδια) για να επιζήσουμε. Πρόκειται ουσιαστικά για μια αντίδραση που στοχεύει στην προστασία και την επιβίωσή μας.

Τι θέση έχει το άγχος στη ζωή σας; Συμπληρώστε την παρα­κάτω άσκηση, για να δείτε πόσο πιθανό είναι να υποφέρετε από συμπτώματα του άγχους:

Πόσο αγχώδης είμαι;

Σημειώστε με X αυτά που πραγματικά ισχύουν για eo0s:

Τρώω γρήγορα, άτσαλα, βιαστικά.

Τρώω μεγάλες ποσότητες ή ξεχνάω να φάω.

Δεν έχω συγκεκριμένο ωράριο στο φαγητό.

Πίνω τουλάχιστον ένα ποτό τη μέρα για να χαλαρώσω.

Υποφέρω συχνά από δυσπεψία, διάρροια,  κοιλόπονο και/ή δυσκοιλιότητα.

Πίνω πάρα πολύ καφέ και/ή καπνίζω.

Δεν ασκούμαι ιδιαίτερα, ζω καθιστική ζωή.

□        Παθαίνω κρυολογήματαή πολύ συχνά.

□        Υποφέρω συχνά από πονοκεφάλου και/ή ημικρανίες.

□        Παραπονιέμαι συχνά ότι χρειάζομαι διακοπές.

□        Νιώθω πολύ συχνά κούραση και εξάντληση.

□        Αναστατώνομαι όταν δεν είμαι αρεστός σε όλους.

□        Συνήθως προσπαθώ να τα κάνω όλα μόνος μου.

Tις περισσότερες φορές τα κρατάω όλα μέσα μου.

□        Έχω συχνά εκρήξεις θυμού ή ξεσπάω σε κλάματα ξαφνικά.

□        Εκνευρίζομαι εύκολα, χάνω συχνά την ψυχραιμία μου.

□        Πολλές φορές θέτω μη ρεαλιστικούς στόχους.

 Μου λένε συχνά ότι τα παίρνω όλα προσωπικά και τα μεγαλοποιώ.

□        Εκνευρίζομαι πολύ όταν χρειάζεται να περιμένω (π.χ. ουρές).

□       Έχω δυσκολίες στον ύπνο (τινάγματα, ταχυκαρδίες, τρίξιμο δοντιών, εφιάλτες, αϋπνίες).

□        Συχνά έχω την εντύπωση ότι δεν είμαι καλά οργανωμένος.

□        Δυσκολεύομαι πολύ να συγκεντρωθώ σε κάτι για αρκετή ώρα.

□        Δεν μπορώ να παίρνω εύκολα αποφάσεις.

□        Ζω και/ή εργάζομαι σε θορυβώδες περιβάλλον .

 Συχνά αναβάλλω για αργότερα αυτά που έχω να κάνω.

□        Ανησυχώ-παραπονιέμαι υπερβολικά για το παρελθόν/μέλλον.

□        Ελέγχω διακόπτες, κλειδαρά κτλ. σε καθημερινή βάση.

□        Συχνά αναστενάζω.

□        Δυσκολεύομαι να διαχειριστώ τον χρόνο μου.

 Έχω αδύναμη μνήμη.

Εμφανίζω συχνά κάποια τικ (ξύσιμο κεφαλιού, νευρικό χτύπημα χε­ριού/ποδιού κτλ.).

Οδηγώ νευρικά / όταν οδηγούν άήΙΑοι, παρακολουθώ νευρικά την κίνηση.

Δυσκολεύομαι πολύ σε συνθήκες εξετάσεων, προθεσμιών, τεστ.

Όσο πιο πολλά σημειώσατε από τα παραπάνω τόσο πιο πιθανό είναι να πάσχετε από αγxos! Το άγχος προκαλεί αντιδράση στο σώμα μας, στη συμπεριφορά μαί και στη νοπτική μας κατάσταση. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να είναι στιγμιαίες (τη στιγμή που αγχωνόμαστε) αλλά και χρόνιες, όταν βιώνουμε συχνά το συναίσθημα αυτό. Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε τis μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπεies του αyxoυς:

Επίπεδο συνεπειών

Μεσοπρόθεσμες συνέπειες (στιγμιαία αντίδραση)

Μακροπρόθεσμες συνέπειες (χρόνιο άγχος)

Στο σώμα

Εφίδρωση, αναψοκοκκίνισμα, σφίξιμο στομαχιού, κοφτή αναπνοή, ταχυπαλμία, ανατριχίλα, τρέμσυλο

Καρδιαγγειακά προβλήματα, δερματικά προβλήματα, «πιάσιμο» στους μυς, χρόνιοι πονοκέφαλοι, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, κόπωση

Στη συμπεριφορά

Νευρικότητα, κυκλοθυμία, επιθετικότητα, απομόνωση, παρορμητισμός, απάθεια, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα

Απορρύθμιση της συμπεριφοράς, ανάπτυξη φοβιών, κοινωνική απομόνωση, διαταραχές ύπνου, εξαρτήσεις

Στη νοητική κατάσταση

Παραλογισμός, δυσκολία στη συγκέντρωση, δυσκολία στη μνήμη, αναποφασιστικότητα

Αποτυχίες σε εξετάσεις, πνευματική υπερκόπωση, απαισιοδοξία, φοβίες

 

Το άγχος μπορεί να είναι ένα δημιουργικό συναίσθημα που μας κρατά σε εγρήγορση και ετοιμότητα. Αν όμως τα συμπτώματάτου είναι έντονα, αν αγχωνόμαστε υπερβολικά συχνά και για ανούσιους λόγους, αν το άγχος αρχίζει να μας φέρνει εμπό­δια στη σχολική, επαγγελματική, οικογενειακή, κοινωνική και προσωπική μας ζωή και αν δεν μπορούμε πια να το ελέγξουμε μόνοι μας, τότε δεν είναι σε φυσιολογικά επίπεδα, έχει πάρει παθολογικές διαστάσεις. Η καταπολέμηση του άγχους επιτυγ­χάνεται με τα εξής βήματα:

1.

παραδοχή του προβλήματος

2.

εντοπισμός αιτίων του άγχους

3.

παρατήρηση του πώς εκδηλώνεται το άγχος

4.

φροντίδα εαυτού

5.

αλλαγές στον τρόπο σκέψης

6.

σωματική άσκηση

7.

ισορροπημένη διατροφή

8.

γέλιο

9.

ασκήσεις χαλάρωσης

10.

χόμπι

11.

συζήτηση, εξωτερίκευση συναισθημάτων

12.

ψυχοθεραπευτική (ή και φαρμακευτική) αγωγή, αν τα συ μπτώματα είναι σοβαρά.

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Τι πήραμε, τι χάσαμε στο Eurogroup
Τα νέα της ημέρας
10:34 Τι πήραμε, τι χάσαμε στο Eurogroup