Η "κατάθλιψη" του χειμώνα: Μπορεί να συμβαίνει και σε σένα...

23 Οκτωβρίου 2014

Η κατάθλιψη του χειμώνα 

Η χειμωνιάτικη κατάθλιψη, όπως την ονομάζουν, έχει τα εξής χαρακτηριστικά: απελπισία, άγχος, απώλεια ενέργειας, αίσθηση βάρους στα χέρια και στα πόδια, απώλεια ενδιαφέροντος σε δραστηριότητες, υπερφαγία, αύξηση βάρους και δυσκολία στη συγκέντρωση. 

Είναι, επίσης, γνωστό εδώ και πολλά χρόνια ότι η μειωμένη έκθεση στο φως,  αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εμφάνιση ενός συγκεκριμένου τύπου κατάθλιψης. Έτσι κάποιοι άνθρωποι νιώθουν κατάθλιψη κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όπου οι μέρες είναι μικρότερες και το φως λιγότερο. Τη δεκαετία του 1980, σε αυτή τη σχετικά διαφορετική μορφή κατάθλιψης δόθηκε μια ονομασία, «εποχική κατάθλιψη», η οποία στα Αγγλικά αποκαλείται SAD (Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή).

Η εποχική κατάθλιψη χτυπά κυρίως τις γυναίκες (80%) και ξεκινά στην αρχή της ζωής τους. Όσο πιο βόρεια ζείτε, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος εμφάνισης εποχικών καταθλίψεων.

Συμπτώματα

Εάν είστε επιρρεπής στην εμφάνιση εποχικής κατάθλιψης, θα αρχίσετε να νοιώθετε κάποια από τα συμπτώματα κοντά στους φθινοπωρινούς μήνες:

  • Θα νοιώσετε πεσμένος και θα έχετε κακή διάθεση. 
  • Θα κουράζεστε πιο εύκολα και θα έχετε λιγότερη ενέργεια από ό,τι κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών. 
  • Οι απαιτήσεις σας σε ύπνο θα αυξηθούν. 
  • Η όρεξη θα αυξηθεί και θα έχετε την επιθυμία να φάτε μεγάλη ποσότητα υδρογονανθράκων (ψωμί, μακαρόνια, ρύζι, φρούτα, κτλ) και ιδιαιτέρως γλυκές τροφές.  

Εάν δε λάβετε θεραπεία για την εποχική κατάθλιψη (για παράδειγμα, εάν δεν καταλάβετε τι δεν πάει καλά με εσάς), τα συμπτώματα αυτά θα συνεχιστούν έως τους ανοιξιάτικους μήνες, όταν το φως αρχίσει να επιστρέφει σταδιακά. Αυτό σημαίνει ότι νοητικά και κοινωνικά, θα λειτουργείτε κάτω του βέλτιστου επιπέδου σας για αρκετούς μήνες. 

Είναι, συνεπώς, σημαντικό να επισκεφθείτε το γιατρό σας εάν έχετε κάποια από τα συμπτώματα αυτά για μια με δύο εβδομάδες.

Ο γιατρός θα αποκλείσει οποιεσδήποτε άλλες αιτίες για την κόπωση και τα υπόλοιπα συμπτώματά σας και θα ξεκινήσει την κατάλληλη θεραπεία. Η θεραπεία θα διαφέρει ανάλογα με το αν πάσχετε από εποχική κατάθλιψη ή από «κανονική» κατάθλιψη. Είναι, συνεπώς, σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ των δύο αυτών μορφών κατάθλιψης.

Φωτοθεραπεία

Φαρμακευτική θεραπεία της χειμερινής κατάθλιψης έχει επιχειρηθεί αλλά σε αντίθεση με τη συνηθισμένη κατάθλιψη, τα αποτελέσματα δεν έχουν πείσει. Παρόλα αυτά, υπάρχει μια άλλη πολύ αποτελεσματική θεραπεία ειδικά για τη χειμερινή κατάθλιψη: η φωτοθεραπεία.

Η φωτοθεραπεία πραγματοποιείται με μια ειδική λυχνία, η οποία εκπέμπει  ισχυρό λευκό, πλήρους φάσματος φως. Η φωτεινή ένταση μιας τέτοιας λυχνίας πρέπει να είναι τουλάχιστον 2500 lux. Ανάλογα με την ένταση της λυχνίας συνήθως ο ασθενής πρέπει να εκτεθεί στο φως για μία έως τρεις ώρες συνήθως τις πρώτες πρωινές ώρες Δεν υπάρχουν κίνδυνοι σχετικά με τη χρήση τεχνητού φωτός για τη θεραπεία της εποχικής κατάθλιψης.

Το κλειδί, λένε, είναι η εποχιακή διακύμανση στα επίπεδα μίας πρωτεΐνης που παράγεται στον εγκέφαλο και μειώνει τα επίπεδα της «ουσίας της ευτυχίας», της σεροτονίνης.

Η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής, δηλαδή μία από τις ουσίες που παίζουν ρόλο στη μεταβίβαση των μηνυμάτων από το ένα νευρικό κύτταρο στο άλλο, και επηρεάζει σημαντικά την ψυχική διάθεση.

Τα χαμηλά επίπεδά της παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κατάθλιψης, γι’ αυτό και πολλά αντικαταθλιπτικά φάρμακα (όπως οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης ή SSRIs) δρουν αυξάνοντάς τα.

Στη νέα μελέτη, που παρουσιάσθηκε στο 27ο Συνέδριο του Ευρωπαϊκού ΚολλεγίουΝευροψυχοφαρμακολογίας (ECNP) στο Βερολίνο, συμμετείχαν 11 πάσχοντες από εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (ΕΣΔ) όπως λέγεται επιστημονικά η «κατάθλιψη του χειμώνα», και 23 υγιείς συνομήλικοί τους.

Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης που την πραγματοποίησαν υπέβαλλαν τους εθελοντές σε τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (PET) εγκεφάλου, διαπιστώνοντας ότι στους πάσχοντες από εποχιακή συναισθηματική διαταραχή υπήρχε εποχιακή διακύμανση στα επίπεδα της πρωτεϊνης SERT.

Στην πραγματικότητα, η SERT ήταν αυξημένη κατά 5% στους ασθενείς κατά τους χειμερινούς μήνες έναντι των επιπέδων που είχαν το καλοκαίρι, ενώ στους υγιείς συνομηλίκους παρέμενε σχεδόν σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Η SERT δεσμεύει την ελεύθερη σεροτονίνη από τις νευρικές συνάψεις του εγκεφάλου και την επαναφέρει μέσα στα νευρικά κύτταρα απ’ όπου παράγεται - και γι’ αυτό όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδά της, τόσο χαμηλότερη είναι η δραστηριότητα της σεροτονίνης.

Οι νευρικές συνάψεις είναι τα σημεία επικοινωνίας των νευρικών κυττάρων μεταξύ τους.

«Οι διακυμάνσεις της SERT σε συνάρτηση με την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή είχαν παρατηρηθεί και κατά το παρελθόν, αλλά η παρούσα είναι η πρώτη μελέτη που παρακολουθεί επί μήνες τους ασθενείς για να γίνουν συγκρίσεις στα επίπεδά της το καλοκαίρι και τον χειμώνα», δήλωσε ο δρ Σίγκφριντ Κάσπερ, καθηγητής και επικεφαλής του Τμήματος Ψυχιατρικής & Ψυχοθεραπείας του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ECNP.

Και πρόσθεσε: «Τα νέα ευρήματα φαίνεται πως επιβεβαιώνουν ότι η SERT βρίσκεται στη ρίζα της εποχιακής συναισθηματικής διαταραχής».

Η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή, που προσβάλλει περισσότερους από 12 εκατομμύρια Ευρωπαίους, χαρακτηρίζεται από επεισόδια σοβαρής κατάθλιψης που εκδηλώνονται κυρίως το φθινόπωρο και τον χειμώνα και εκλείπουν την άνοιξη. Πληροφορίες από  www.real.gr 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Φράντς Κάφκα
Η Σκέψη της ημέρας
9:10 Φράντς Κάφκα