Ενδομητρίωση: Σε ποιες γυναίκες συμβαίνει και ποια τα συμπτώματα;

24 Οκτωβρίου 2014
 

Τί είναι η Ενδομητρίωση;


Είναι μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση όπου κύτταρα του εσωτερικού της μήτρας (του ενδομήτριου), βρίσκονται εκτός της μήτρας, συνήθως σε άλλες περιοχές της, στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες, στο περιτόναιο.  Αφορά, κυρίως, γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Μπορεί να επηρεάσει γυναίκες οποιασδήποτε κοινωνικής ομάδας και εθνικότητας. Δεν είναι φλεγμονή και δεν είναι μεταδοτική και δεν είναι καρκίνος .

Τι συμπτώματα μπορεί να έχω – Τί μπορεί να σημαίνει αυτό για εμένα;

Τα κύρια συμπτώματα της ενδομητρίωσης είναι πόνος στην πύελο (λεκάνη), πόνος κατά την διάρκεια ή μετά από την σεξουαλική επαφή, επίπονες, μερικές φορές και βαριές (με περισσότερο αίμα απ’ ότι συνήθως) περιόδους, και, για κάποιες γυναίκες, δυσκολία στην επίτευξη εγκυμοσύνης (υπογονιμότητα).

Μπορεί να επηρεάσει πολλές πτυχές της καθημερινότητας μιας γυναίκας, συμπεριλαμβάνοντας την γενική της φυσική κατάσταση, το συναισθηματικό της ‘καλώς έχειν’ καθώς και την καθημερινή της ρουτίνα.

Αποτελεί μια μακροχρόνια κατάσταση που επηρεάζει γυναίκες όλων των ηλικιών κατά την διάρκεια της αναπαραγωγικής τους ηλικίας ( από την έναρξη της περιόδου έως την εμμηνόπαυση). Επηρεάζει γυναίκες όλων των κοινωνικών και εθνικών ομάδων.

Οι γυναίκες που εμφανίζουν συμπτώματα της πάθησης, μπορεί να έχουν κάποιο από τα παρακάτω:

  • Πόνο στην περίοδο (δυσμηνόρροια) που δεν μειώνεται με τα συνηθισμένα αναλγητικά από το φαρμακείο. Ορισμένες γυναίκες μπορεί να έχουν και βαριές περιόδους
  • Πόνο κατά την διάρκεια ήμετά την σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία)
  • Πόνο χαμηλά στην κοιλιά
  • Πυελικό πόνο που μπορεί να είναι μακροχρόνιος
  • Δυσκολία στο να μείνουν έγκυες (υπογονιμότητα)
  • Πόνο σχετιζόμενο με την λειτουργία του παχέος εντέρου ή της ουροδόχου κύστης (με ή χωρίς ανώμαλη αιμορραγία)
  • Μακροχρόνια κόπωση

Ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην έχουν κανένα απολύτως σύμπτωμα και να βρεθεί η πάθηση σε έναν τυχαίο γυναικολογικό έλεγχο ρουτίνας όπως, στον ενδοκολπικό υπέρηχο.

Ο πόνος αποτελεί ένα κοινό σύμπτωμα, ενώ μπορεί να είναι μια απλή- σαν αίσθημα βάρους- ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά, στην λεκάνη ή χαμηλά πίσω στην πλάτη. Ο πόνος μπορεί να επηρεάσει κάθε γυναίκα σε διαφορετικό βαθμό, ανάλογα με το σημείο πού γίνεται αισθητός, το πότε εμφανίζεται και το πόσο δυνατός είναι! Ο πόνος και τα αποτελέσματα της πάθησης, μπορεί να σας προκαλέσουν αισθήματα απογοήτευσης ή ακόμα και κατάθλιψης.

Κάποιες γυναίκες, αναφέρουν ότι ο πόνος εντοπίζεται ανάμεσα στους μηρούς και στην κορυφή των ποδιών (περιοχή της λεκάνης). Άλλες, αναφέρουν πόνο που δεν νιώθουν σταθερά, αλλά σε ορισμένες στιγμές, όπως κατά την διάρκεια της περιόδου τους, όταν κάνουν σεξ ή όταν “ενεργούνται’’ ( κατά την διάρκεια κένωσης του εντέρου).  Ορισμένες άλλες έχουν πόνο διαρκώς.

Μερικές από τις πάσχουσες, μένουν έγκυες εύκολα ενώ άλλες έχουν δυσκολία διαφόρου βαθμού. Ο πόνος μειώνεται κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και μπορεί να επανέλθει μετά τον την περίοδο της λοχείας. Σε ορισμένες γυναίκες ο πόνος εξαφανίζεται χωρίς καμία θεραπεία.

Ποιά είναι η αιτία της ενδομητρίωσης ; Τι την προκαλεί ;

Κατά την διάρκεια του αναπαραγωγικού κύκλου κάθε γυναίκας, υπό την επίδραση των γυναικείων ορμονών αναπαραγωγής, των οιστρογόνων και της προγεστερόνης, το εσωτερικό της μήτρας (ενδομήτριο) ‘παχαίνει’ ευρισκόμενο σε ετοιμότητα, για να ‘’υποδεχθεί’ το γονιμοποιημένο ωάριο. Εάν δεν επιτευχθεί κύηση, το ενδομήτριο ‘χύνεται’ ως  περίοδος.

Η πάθηση προκύπτει όταν τα κύτταρα του εσωτερικού της μήτρας βρίσκονται σε άλλα μέρη του σώματος, εκτός της μήτρας, συνήθως στην πύελο (λεκάνη). Η αλήθεια, πάντως , είναι πως η ονομασία ετυμολογικώς θα μπορούσε να δημιουργήσει σύγχυση, καθώς η λέξη ενδομητρίωση σημαίνει : εντός (ένδον) της μήτρας.

Κάθε μήνα, λοιπόν, ο ιστός αυτός εκτός της μήτρας, ‘παχαίνει’ και ‘χύνεται’- ‘αιμορραγεί’  με τον ίδιο τρόπο που γίνεται και στο εσωτερικό της μήτρας. Αυτή η εσωτερική αιμορραγία μέσα στην κοιλιά, σε αντιδιαστολή με την φυσιολογική περίοδο, δεν έχει κανέναν τρόπο διαφυγής εκτός του σώματος. Προκαλεί με τον τρόπο αυτό τοπική φλεγμονή, πόνο και βλάβη στα αναπαραγωγικά όργανα με την μορφή συμφύσεων.

Μπορεί να βρεθεί:

  • Στις ωοθήκες όπου σχηματίζει κύστες (συχνά αναφερόμενες ως ‘σοκολατοειδείς’ κύστες)
  • Μέσα ή πάνω στις σάλπιγγες
  • Σχεδόν σε οποιοδήποτε σημείο πάνω, πίσω ή γύρω από την μήτρα
  • Στο περιτόναιο (ο ιστός που περιβάλλει το κοιλιακό τοίχωμα και καλύπτει τα περισσότερα από τα όργανα της κοιλιάς).

Λιγότερα συχνά, παρατηρείται στο έντερο ή στην ουροδόχο κύστη, ή βαθιά μέσα στο μυϊκό  τοίχωμα της μήτρας (αδενομύωση). Σπανιότερα, μπορεί να βρεθεί και σε άλλα μέρη του σώματος.

 Γιατί συμβαίνει η ενδομητρίωση; Ποιο είναι το αίτιο;

Δεν είναι ακόμα πλήρως εξακριβωμένο για ποιόν λόγο συμβαίνει. Ένας αριθμός θεωριών έχει προταθεί, αλλά καμία δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως.  Η θεωρία που φαίνεται πιο λογική και άρα πιο αποδεκτή διεθνώς, είναι ότι κατά την διάρκεια της περιόδου, το αίμα παλινδρομεί- οδεύει προς τα πίσω, μέσω των σαλπίγγων μέσα στην πύελο, μεταφέροντας ιστό από την μήτρα. Έχουν προταθεί επίσης γενετικοί παράγοντες που μπορεί να αυξάνουν την προδιάθεση σε κάποιες γυναίκες.

 Πόσο γρήγορα τίθεται η διάγνωση;

Σε κάποιες γυναίκες μπορεί να περάσουν χρόνια μέχρι να τεθεί η διάγνωση. Αυτό μπορεί να συμβεί διότι:

  • Κανένα σύμπτωμα ή ομάδα συμπτωμάτων δεν μπορεί με βεβαιότητα να επιβεβαιώσει την διάγνωση της ενδομητρίωσης.
  • Τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης είναι συχνά και θα μπορούσαν να προκληθούν από μια πλειάδα άλλων καταστάσεων, όπως το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS) και η Φλεγμονώδης Νόσος της Πυέλου (PID).
  • Διαφορετικές γυναίκες έχουν διαφορετικά συμπτώματα.
  • Κάποιες γυναίκες μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα.

Δεν υπάρχει μία απλή εξέταση για την πάθηση. Ο μόνος τρόπος για να βάλει κανείς την οριστική διάγνωση είναι χρησιμοποιώντας μια μικρή χειρουργική επέμβαση που ονομάζεται Λαπαροσκόπηση.

Ποιές εξετάσεις θα χρησιμοποιηθούν για να τεθεί η διάγνωση;

Στην επίσκεψή σας στον γυναικολόγο θα σας ζητηθεί ένα λεπτομερές ιστορικό αναφορικά με τα συμπτώματα που μπορεί να έχετε και θα ερωτηθείτε σχετικά με αυτά. Θα ακολουθήσει γυναικολογική εξέτασημε επισκόπηση του κόλπου, του τραχήλου και λήψη τεστ Παπανικολάου. Εν συνεχεία, θα ακολουθήσει ενδοκολπικό υπερηχογράφημα που μπορεί να αναγνωρίσει το κατά πόσον υπάρχει ενδομητριωσική κύστη στις ωοθήκες σας.

Η λαπαροσκόπηση είναι μια χειρουργική μέθοδος, που μας δίνει την δυνατότητα να έχουμε πρόσβαση στο εσωτερικό τηςκοιλιάς και της λεκάνης και να συλλέξουμε χρήσιμες πληροφορίες, αποφεύγοντας τις μεγάλες τομές στο δέρμα. Είναι ένα ελάχιστα επεμβατικό χειρουργείο (minimally access surgery) που μας επιτρέπει να έχουμε ξεκάθαρη εικόνα στα όργανα της πυέλου (μήτρα, ωοθήκες, σάλπιγγες). Για περισσότερες πληροφορίες για την εξέταση, μπορείτε να διαβάσετε και το σχετικό άρθρο : http://www.bagiokos.gr/?p=10645.

 Τρόποι θεραπείας της ενδομητρίωσης και Γονιμότητα

Όσον αφορά την θεραπεία της πάθησης, σε συνδυασμό με την επιθυμητή επίτευξη εγκυμοσύνης, η καλύτερη και πιο ριζική αντιμετώπιση, επέρχεται με την λαπαροσκοπική προσέγγιση. Με την λαπαροσκόπηση, μας δίνεται η δυνατότητα να επιτύχουμε την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη αφαίρεση του ενδομητριωσικού ιστού από τις ωοθήκες και να αφαιρέσουμε τις υπόλοιπες ενδομητριωσικές νησίδες από την κοιλιά με καυτηριασμό.

Επιτυγχάνουμε λοιπόν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα: εξάλειψη της παθήσεως , καυτηριασμό των υπολοίπων εστιών της και άρα καταστροφή τους, λύση των πιθανών συμφύσεων με το μικρότερο ποσοστό υποτροπής και αυξάνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τα ποσοστά επίτευξης εγκυμοσύνης, είτε με φυσικό τρόπο σύλληψης, είτε με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ( πρόκληση ωορρηξίας, εξωσωματική γονιμοποίηση).

Βασίλειος A. Μπαγιώκος, MD, DFSRH 
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ