Τοξικές αδερφικές σχέσεις: Τα αίτια και πώς να τις χειριστείτε

1 Δεκεμβρίου 2014

Αναγνώστριά μας ρωτά: 

Η αδελφη μου δεν θελει να εχουν τα δικα της παιδια καμια σχεση με τα δικα μου θελει να μην ξερουν οτι ειναι ξαδελφια δεν τα αφηνει ουτε να τα δουμε καν... Μενουμε πανω κατω σε ενα σπιτι ο μικρος ο δικος μου στεναχωριετε τα ακουει θελει να παιζει γιατι δεν εχουμε αλλα παιδια στην γειτονια αυτη ομως φοβαται οτι μπορει επισης εχει κοριτσια και εγω αγορια ειχε σχεση με τον πρωτο της ξαδελφο επι δεκα χρονια μια δυσκολη κατασταση πως θα ειναι αυτα τα παιδια οταν μεγαλωσουν τι να τους πω; Δεν μιλαμε καν τωρα πια δεν θελουν επαφες αλλα ουτε και εγω τωρα πια. Για τα παιδια ομως δεν ειναι ετσι ποσο επηρεαζει τα παιδια να μην γνωριζουν τα ξαδελφια τους ενω τα βλεπουν πόσο μισος θα εχουν οταν μεγαλωσουν δεν θελω να κανω κατι για να εχω καλες σχεσεις με αυτους πια γιατι αυτη το μονο που ηθελαν ειναι να γινεται το δικο μου και τα θελουν ολα δικα τους και πανω απο ολα την μανα μας... αλλα με στεναχωρει πολυ η κατασταση το δειχνω πολυ βλεπουν ολα αυτα, τι θα γινει δεν ξερω. 

Στο ερώτημά σας απαντά η ψυχολόγος, Κατερίνα Δημητρίου

Κατερίνα Δημητρίου

Μας μεταφέρετε έντονα συναισθήματα λύπης, στενοχώριας ή και θυμού για τις συγκρουσιακές σχέσεις που έχετε με την αδελφή σας και κυρίως την ανησυχία σας για την έλλειψη σχέσεων μεταξύ των οικογενειών σας και τις πιθανές επιπτώσεις που θα έχει όλο αυτό για το παιδί σας. Φαίνεται όμως ότι διαχειρίζεστε πολύ καλά το όλο ζήτημα, καταφέρατε να δημιουργήσετε υγιείς σχέσεις στην δική σας οικογένεια και κυρίως με το παιδί σας. Αυτό που πραγματικά σας ανησυχεί έχει σχέση με το παρελθόν και το μέλλον, γιατί, εσείς σήμερα έχετε ένα υγειές και ευτυχισμένο παιδάκι. Η συμπεριφορά που μας περιγράφετε, να θέλει δηλαδή να παίξει και να γνωρίσει άλλα παιδιά ή και τα ξαδέλφια του, ταιριάζει με την εικόνα ενός χαρούμενου, με εμπιστοσύνη και ανοικτού στους άλλους παιδιού!

Από την μια πλευρά, είναι αναμενόμενο να έχετε αυτές τις ανησυχίες και αυτά τα συναισθήματα και πολύς κόσμος συμπάσχει μαζί σας ως προς το πόσο μπορεί να μας πονέσουν οι οικογενειακές μας σχέσεις. Όπως αναφέρετε, ζήσατε σ’ένα οικογενειακό περιβάλλον όπου υπήρχε μια κυριαρχική προσωπικότητα, η αδελφή σας, που έστρεφε τα πάντα γύρω από αυτήν χωρίς να υπολογίζει τα συναισθήματα των άλλων. Όμως όλοι έχουμε ανάγκη να ζούμε σε μια οικογένεια όπου μας αναγνωρίζουν αυτό που είμαστε, την μοναδικότητά μας, την ανάγκη μας να εκφραστούμε αυθεντικά, αληθινά. Όπως γνωρίζουμε από την έρευνα στην ψυχολογία, οι αντιπαλότητες και οι έντονες συνεχείς συγκρούσεις μεταξύ δυο αδελφών οδηγούν συχνά σεάγχος, κατάθλιψη ακόμα και χαμηλήαυτοεκτίμηση.

Από την άλλη πλευρά, θα έχετε βέβαια σκεφτεί και εσείς ότι δεν θέλετε να βάλετε την οικογένειά σας μέσα σε μια κατάσταση όπου υπάρχουν αρνητικά και τοξικά συναισθήματα τα οποία φεύγουν «στον αέρα» και γυρίζουν γύρω από τα παιδιά. Ακόμα και αν στην αρχή οι σχέσεις μεταξύ των παιδιών είναι καλές, με τον καιρό, η συγκρουσιακή κατάσταση θα επεκταθεί και σ’αυτά, θα υπάρχουν συγκρίσεις, υποτιμήσεις, επιθετικότητα κρυμμένη στο «δεν το κατάλαβα» ή «ξέχασα να τον καλέσω».

Θα ήθελα λοιπόν να σας προτρέψω προς ορισμένες κατευθύνσεις για να σας ενισχύσω σ’αυτό που ήδη κάνετε πολύ καλά: να είστε ευτυχισμένη με την δική σας οικογένεια, να έχετε ένα ευτυχισμένο και συναισθηματικά υγιές παιδί.

Εστιάστε στον εαυτό σας, στη συμπεριφοράκαι στις αντιδράσειςσας. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τους άλλους, μπορούμε όμως να κάνουμε λίγο πίσω και να αποδεχθούμε πιο ψύχραιμα την κατάσταση. Άλλωστε αυτό είναι και το πρώτο βήμα για την αλλάξουμε: να την αποδεχθούμε και να πάρουμε απόσταση.

Απλές εξηγήσεις στο παιδί σας για τον λόγο που οι άλλοι δεν τον κάνουν παρέα του αρκούν τώρα που είναι μικρός, ενώ αργότερα μπορεί να γίνει μια πιο ολοκληρωμένη συζήτηση μαζί του σχετικά με τις σχέσεις της ευρύτερης οικογένειάς του. Το να παίξει με τα παιδιά που μένουν κοντά του μπορεί να μην είναι δυνατόν, αλλά μπορείτε, μέχρι να κάνει φίλους από το σχολείο, να βρείτε μια άλλη διασκέδαση ή δραστηριότητα.

Άτομα που έχουν ζήσει τέτοιες συγκρουσιακές οικογενειακές σχέσεις, συχνά έχουν αυξημένη την αίσθηση της υπευθυνότητας, πράγμα το οποίο μπορεί να λειτουργήσει θετικά άλλα και αρνητικά, αν συνδυαστεί με άγχος, τύψεις, ή υπερβολή. Η μεγάλη υπευθυνότητά σας λοιπόν ας γίνει ένα δυνατό σας σημείο. Μετατρέψτε το άγχος σας για το μέλλον σε μια εκπαίδευση-ανατροφή του παιδιού σας και χτίστε τον χαρακτήρα του. Αρχίστε να του δίνετε δείγματα του τι είναι μια σωστή υγιής σχέση, πως θα έχει μακροχρόνιες ικανοποιητικές σχέσεις και αυτό εκτίμηση, και πως θα αποφεύγει τις τοξικές σχέσεις. Η δική σας συμπεριφορά και ο τρόπος που υποστηρίζετε ότι πιστεύετε είναι το μέσο για να το μεταδώσετε. Τα παιδιά μας διαμορφώνουν χαρακτήρα και χτίζουν ανθεκτικότητα μέσα από τα μοντέλα συμπεριφοράς των γονιών τους, κυρίως στις μικρές ηλικίες. Στην εφηβεία βέβαια, οι φίλοι γίνονται για τα παιδιά μας μοντέλα συμπεριφοράς και σημαντικοί άλλοι με τους οποίους αλληλοεπιδρούν, αλλά ακόμα και τότε, οι γονείς είναι το πιο ισχυρό πρότυπο για τα παιδιά. Ενισχύστε ότι θέλετε να περάσετε στο παιδί με ιστορίες που θα του διαβάστε και θα τις συζητήσετε ανάλαφρα. Πάρτε παραδείγματα από τα έργα που βλέπετε μαζί και μιλήστε του για το πώς ένα μικρό παιδί ξεπερνάει τις δυσκολίες και χτίζει σωστές σχέσεις κάνοντας καλές κινήσεις και χρησιμοποιώντας θετικά στοιχεία του χαρακτήρα του.

Αναγνωρίστε και διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας

Δοκιμάστε να «πενθήσετε», συμβολικά μιλώντας, την νεαρή γυναίκα που έζησε μια τοξική οικογενειακή σχέση και αφήστε την πίσω σας. Μήπως η αγωνία σας για τις σχέσεις των παιδιών είναι η αγωνία να μην νοιώσουν τα παιδιά όσα νοιώσατε; Σήμερα όμως η σχέση δεν είναι μεταξύ αδελφών αλλά μεταξύ ξαδελφών. Το παιδί σας εισπράττει την αγάπη και την ασφάλεια που του χρειάζεται από την δική του οικογένεια.

Θα ήταν ίσως χρήσιμο να ξέρετε επίσης ότι μερικές φορές άτομα που βιώνουν τόσο συγκρουσιακές σχέσεις γίνονται σπουδαίοι παρατηρητές της έκφρασης των συναισθημάτων των άλλων με αποτέλεσμα να ανταποκρίνονται σε οποιαδήποτε έκφραση αρνητικών συναισθημάτων και να ενεργούν υπερβολικά. Κρατήστε νοερά σημειώσεις για το τι σας συμβαίνει και πόσο σας επηρεάζει η οικογενειακή σας κατάσταση. Όταν και αν αναστατώνεστε, αναρωτηθείτε, τι το προκάλεσε; Πως θα μπορούσατε να σκεφτείτε ή να αντιδράσετε με λιγότερη ένταση ώστε να αισθάνεστε καλύτερα;

 

 


ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ