Εφηβεία: Βαριέμαι πολύ τις γιορτές με την οικογένεια!

2 Δεκεμβρίου 2014

Ίσως η πιο τυπική εικόνα που μας έρχεται στο μυαλό όταν σκεφτόμαστε τις γιορτινές μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι μιας οικογένειας μαζεμένης γύρω από το γιορτινό τραπέζι, με το στολισμένο δέντρο, τα δώρα, και τη θαλπωρή της οικογενειακής ατμόσφαιρας. Όμως, η ωραία αυτή εικόνα δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα, όπως επιβεβαιώνουν οι μαρτυρίες πολλών γονιών που τα παιδιά τους έχουν φτάσει στην εφηβεία τους.

Γράφει η  Δρ. Λίζα Βάρβογλη Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος (greekpsychologypages.blogspot.gr)


'Ξαφνικά έπαψε να ενδιαφέρεται για την ανταλλαγή δώρων και το κόψιμο της πίτας, το μόνο που είχε στο μυαλό της ήταν τι ώρα θα έρθουν να την πάρουν οι φίλοι της για να πάνε σε κάποιο πάρτυ', ή 'ο γιός μας δήλωσε ότι φέτος δεν ήθελε να μείνει στο Χριστουγεννιατικό τραπέζι μέχρι αργά, γιατί θα πήγαινε να παίξει χαρτιά με τους φίλους του και, όταν τον ρωτήσαμε αν θα άφηνε τον παππού του χωρίς συμπαίκτη στα χαρτιά, μας απάντησε ειρωνικά 'εε, ας συναιτεριστεί με τον συμπέθερό του'!

Τι συμβαίνει λοιπόν; Μήπως πράγματι, αυτό που φοβούνται οι πιο απαισιόδοξοι ανάμεσά μας συμβαίνει στ' αλήθεια; Μήπως οι οικογένειες δεν είναι πια τόσο δεμένες όσο παλιά και οι σχέσεις τους αρχίζουν και ξεφτάνε; Μήπως ο θεσμός της οικογένειας έχει καταλυθεί ήδη και το αντιλαμβανόμαστε καθυστερημένα μέσα από τέτοια παραδείγματα;

Η απλή απάντηση σε αυτά τα απαισιόδοξα ερωτήματα είναι 'όχι, δε συμβαίνει τίποτα τέτοιο'. Τι γίνεται όμως, μια που τα παραπάνω παραδείγματα είναι παρμένα από τη ζωή και σηματοδοτούν καταστάσεις γνωστές σε πολλά σπίτια με εφήβους;

Καταρχήν, θα πρέπει να ρίξουμε μια ματιά στην κοινωνία γύρω μας: τα ερεθίσματα που δέχεται κανείς είναι πάμπολλα, οι κανόνες ευέλικτοι και τα πρότυπα εναλλασσόμενα. Με άλλα λόγια, δεν ισχύουν πια οι αυστηροί κανόνες περασμένων εποχών και η κάθε οικογένεια πράττει ανάλογα με τις επιθυμίες και τις ανάγκες της.

Πριν μερικές δεκαετίες, η μόνη επιτρεπτή έξοδος στις γιορτές μιας οικογένειας ήταν να πάει στον τόπο καταγωγής της για να γιορτάσει με τους υπόλοιπους συγγενείς. Σήμερα, είναι σύνηθες το φαινόμενο όπου οι γονείς και τα παιδιά πηγαίνουν στο εξωτερικό για σκι ή διακοπές επωφελούμενοι των γιορτινών ημερών, αφήνοντας τους παπούδες πίσω.

Οι γονείς, τα ενήλικα παιδιά άλλων γονιών, δε βρίσκουν τίποτα μεμπτό σε αυτή τη συμπεριφορά (και, φυσικά δεν έχει κάτι μεμπτό!), όμως πειράζονται όταν τα δικά τους έφηβα παιδιά αποφασίζουν ν' αυτονομηθούν και ζητούν να περάσουν ένα μικρό μέρος των γιορτών τους (συνήθως το βράδυ των Χριστουγέννων και την παραμονή Πρωτοχρονιάς) με φίλους αντί με την οικογένειά τους.

Οι γιορτές είναι οικογενειακή υπόθεση, αυτό δεν το αμφισβητεί κανείς. Όμως, οι γονείς θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψιν τους και τις επιθυμίες των μεγαλύτερων παιδιών τους, αυτών που βρίσκονται στην εφηβεία.

Καταρχήν, το αίτημα των εφήβων να περάσουν μέρος της βραδιάς τους με φίλους θα πρέπει να ειδωθεί ακριβώς έτσι όπως διατυπώνεται: γιατί, αν το καλοεξετάσουμε, σπάνια οι έφηβοι ζητάνε να εξαφανιστούν εντελώς, συνήθως επιδιώκουν να φύγουν σύντομα από το οικογενειακό τραπέζι για να συναντήσουν την παρέα τους για τη δική τους διασκέδαση. Επομένως, προτού θυμώσει ή στεναχωρηθεί ο γονιός, θα πρέπει ν' ακούσει το αίτημα του/της εφήβου και να κρίνει αν έχει λογική βάση.

Εξίσου σημαντικό όμως είναι για τους γονείς να κατανοήσουν ότι η επιθυμία των εφήβων να βρεθούν τις γιορτινές μέρες με την παρέα τους είναι και ένας ακόμα τρόπος γι' αυτούς να επιβεβαιώσουν την ανεξαρτησία τους, την νεοαποκτηθείσα κοινωνική και προσωπική τους ταυτότητα ως μέλη μιας συνομήλικης ομάδας.

Ας μην ξεχνάμε ότι στην εφηβεία το σημαντικότερο είναι η κοινωνικοποίηση, η ένταξη και η αποδοχή στην ομάδα. Η επιθυμία να περάσει κανείς κάποιες ώρες τις γιορτές με τους φίλους του αντανακλά την επιθυμία να είναι αποδεκτός από την ομάδα.

Ταυτόχρονα, όμως, ο έφηβος κάνει και μια άλλη δήλωση: διαφοροποιεί τον εαυτό του από τα μικρότερα παιδιά που μένουν σπίτι και ακολουθούν κατά γράμμα το πρόγραμμα των γονιών. Η έφηβη αισθάνεται μεγάλη, θέλει να πάρει τη ζωή της στα χέρια της και να αισθανθεί αυτόνομη και διαφορετική από τους άλλους.

Οι γονείς θα πρέπει να σκύψουν με αγάπη πάνω από τα παιδιά τους και να αφουγκραστούν με προσοχή τα βαθύτερα αιτήματά τους. Αντί να τρομάξουν με το αίτημα του παιδιού τους και να θυμώσουν ή να έχουν κάποια έντονη αντίθεση και να έρθουν σε ρήξη μαζί του, θα πρέπει να δουν το αίτημα του εφήβου και από την ψυχολογική του σκοπιά.

Οι γιορτές είναι οικογενειακή υπόθεση, αλλά έχουν και μια ευρύτερη κοινωνική διάσταση για τον έφηβο. Καλό θα είναι να μπορέσουν οι γονείς να σεβαστούν τις επιθυμίες του παιδιού τους και να μην αρχίσουν τις καταστροφολογίες επειδή το παιδί ζήτησε να περάσει και κάποιες ώρες με φίλους ή να πάει σε πάρτυ.

Για να υπάρχει συνενόηση και κατανόηση, όμως, θα πρέπει να υπάρχει διάλογος, ο οποίος χρειάζεται να ξεκινήσει πριν τις γιορτές. Η κάθε πλευρά θα πρέπει να προβάλλει τα αιτήματά της, να είναι έτοιμη να 'ακούσει' αλλά και να κατανοήσει τη θέση του άλλου, ώστε να βρεθεί μια μέση λύση που να ικανοποιεί γονείς και παιδιά.

Οι γονείς θα πρέπει να θέτουν όρια και κανόνες, αλλά δε χρειάζεται ν' ασκούν πίεση ή να εκβιάζουν τα παιδιά τους για να συμμορφωθούν με τις δικές τους απαιτήσεις. Όταν ο γονιός προσφέρει ένα όμορφο κι ευχάριστο οικογενειακό περιβάλλον, με κλίμα συνεργασίας, διαλόγου και κατανόησης, ο έφηβος θέλει να μείνει και εκεί, αλλά, όπως είναι φυσικό επιθυμεί να βρεθεί και με τους φίλους του.

Αν οι γονείς καταλάβουν ότι δεν πρόκεται για τη δική τους απόρριψη ούτε για κατάλυση του θεσμού της οικογένειας και βοηθήσουν το έφηβο παιδί τους να κάνει τα πρώτα του ανοίγματα προς τον έξω κόσμο, είναι σίγουρο ότι εγγράφουν υποθήκες για καλή επικοινωνία και πολλές όμορφες οικογενειακές στιγμές για τις γιορτές που θα έρθουν.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace