Παιδικό άγχος: Λόγοι που δε φανταζόσουν ότι το προκαλούν!

12 Δεκεμβρίου 2014

Τι είναι το άγχος;

Το άγχος είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα το οποίο αν και είναι δυσάρεστο, είναι απαραίτητο για την επιβίωση, την εξέλιξη και την προσαρμογή μας καθώς αποτελεί κινητήριο δύναμη για την αντιμετώπιση καταστάσεων κινδύνου (η καρδιά χτυπάει πιο γρήγορα προετοιμάζοντας το σώμα για αντίδραση) αλλά και  την επίτευξη στόχων  και καθημερινών υποχρεώσεων όπως διάβασμα πριν από περίοδο εξετάσεων, εξάσκηση πριν από έναν αγώνα. Πότε λοιπόν το άγχος γίνεται πρόβλημα; Όταν το σώμα μας αντιδρά απουσία ενός  «απειλητικού» ερεθίσματος, όταν δεν είναι παραγωγικό αλλά αντίθετα δυσκολεύει το άτομο στην καθημερινότητα του και τις κοινωνικές του αλληλεπιδράσεις. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα που βιώνουν και τα παιδιά κάθε ηλικίας, ενώ το στρεσογόνο ερέθισμα και ο τρόπος αντίδρασης τους έχει σχέση με την ηλικία τους, την ιδιοσυγκρασία τους αλλά και τα οικογενειακά τους πρότυπα.  

Από την επιστημονική ομάδα των ψυχολόγων του "Χαμόγελου του παιδιού" 

Τι αγχώνει τα παιδιά;

Αιτία του παιδικού άγχους μπορεί να είναι οι φυσιολογικές δυσκολίες που προκύπτουν από τις μεταβάσεις σε επόμενα αναπτυξιακά στάδια αλλά και αλλαγές στο περιβάλλον οι οποίες μπορεί να διαταράξουν την αίσθηση ασφάλειας του παιδιού.

 

◊ Τα βρέφη από το πρώτο κιόλας έτος της ζωής τους, εκδηλώνουν  άγχος όταν αποχωρίζονται το πρόσωπο φροντίδας τους. Επίσης, αντιδρούν με έντονη ανησυχία στην παρουσία ξένων ατόμων καθώς  η  επαφή με νέες φωνές και αγκαλιές  βιώνεται σαν κάτι το άγνωστο και απειλητικό.

 

◊ Η κατάκτηση αναπτυξιακών ορόσημων όπως το βάδισμα αλλά και η χρήση τουαλέτας μπορεί να αγχώσει ιδιαίτερα τα παιδιά τα οποία τείνουν να  ανησυχούν για το αν θα καταφέρουν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των γονιών τους.

 

◊ Παιδιά ηλικίας πέντε με έξι ετών τείνουν να ανησυχούν για το αν θα γίνουν αποδεκτά από την ομάδα και συχνά μπαίνουν σε διαδικασία σύγκρισης και ανταγωνισμού. Το ερώτημα «Πως μπορώ να είμαι διαφορετικός αλλά και αποδεκτός» μπορεί να προκαλέσει άγχος και προκλήσεις ως προς την ένταξη και κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο.

 

Ο κόσμος των παιδιών είναι πολύ μικρός και η κάθε αλλαγή βιώνεται έντονα καθώς δημιουργεί στο παιδί αίσθηση ανασφάλειας και απώλειας ελέγχου. Γεγονότα που είναι ικανά να αποσυντονίσουν το παιδί περιλαμβάνουν:  διαζύγιο των γονέων, μετακόμιση και πένθος. Ακόμη, έντονο άγχος μπορεί να προκαλέσει η πίεση από συνομηλίκους, ένα πιεσμένο πρόγραμμα δραστηριοτήτων αλλά και οι υψηλές  προσδοκίες των γονέων.

 

Πως αντιδρούν τα παιδιά στο άγχος;

Όπως και οι μεγάλοι, τα παιδιά και οι έφηβοι επηρεάζονται από το άγχος σε τρία επίπεδα:  σωματικό, νοητικό  και συμπεριφορικό.  Τα παιδιά συχνά δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ή να περιγράψουν το συναίσθημα του άγχους, αλλά  παραπονιούνται για πονοκεφάλους, πόνους στο  στήθος και  στο στομάχι, ταχυκαρδία, δύσπνοια, ζαλάδα, δερματικές ενοχλήσεις, δυσκοιλιότητα και διάρροια. Παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση  τείνουν να είναι πιο ευάλωτα στο άγχος καθώς κάνουν περισσότερες αρνητικές σκέψεις, και έχουν λιγότερη εμπιστοσύνη ως προς τις ικανότητες τους να διαχειρίζονται νέες καταστάσεις. Η πιο συχνή αντίδραση των παιδιών στο άγχος είναι η αποφυγή όπως για παράδειγμα η άρνηση να πάει στο σχολείο αλλά και η ανάγκη για επιβεβαίωση.

 

Τι μπορείτε να κάνετε;

Το να μιλήσετε στα παιδιά σας για το άγχος θα τα βοηθήσει να καταλάβουν τα συναισθήματα τους, να νοηματοδοτήσουν αυτό που τους συμβαίνει αλλά και να το απενεχοποιήσουν

 

Σεβαστείτε τα συναισθήματά τους αλλά μην αποφεύγετε αγχογόνες καταστάσεις καθώς έτσι μακροχρόνια  αυτές ενισχύονται

 

Να είστε ευέλικτοι  και να έχετε ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από τα παιδιά σας. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζετε τα επιτεύγματα τους και να τα επαινείτε

 

Προσπαθήστε να διατηρείτε μία σταθερή ρουτίνα στην καθημερινότητα του παιδιού. Οι αλλαγές είναι μέρος της ζωής, προετοιμάστε τα παιδιά για αυτές  και αφήστε τον απαραίτητο χώρο και χρόνο για τις μεταβάσεις

 

Μην προσποιείστε ότι δεν νιώθετε άγχος, αντίθετα δείξτε τους ότι υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Τα παιδιά έχουν την ανάγκη να γνωρίζουν ότι ο «σημαντικός τους άλλος» είναι καλά και μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες τους.

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ