Τι κάνουμε όταν το παιδί φοβάται το σκοτάδι;

22 Ιανουαρίου 2015

Φόβος για το σκοτάδι - για τον «μπαμπούλα»

Συνήθως, τέτοιοι φόβοι εμφανίζονται στις ηλικίες που το παιδί προ­σπαθεί να γίνει πιο ανεξάρτητο.

Απ' τη μια θέλει πολύ να μην έχει ανάγκη τους γονείς του, όμως απ' την άλλη τέτοιου είδους φόβοι τού θυμίζουν πόσο πολύ έχει ανάγκη την ασφάλεια που του προσφέρουν.

Είναι καλό οι γονείς να κατανοούν αυτόν το φόβο του παιδιού και να μην υπερβάλλουν στις αντιδράσεις τους, διότι έτσι δεν βοηθούν το παιδί να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Αν οι γονείς αναγνωρίσουν ότι υπερβάλλουν και κατορθώσουν να δουν τους φόβους του παιδιού ως μέρος της διαδικασίας μάθησης, θα είναι σε θέση να το βοηθήσουν πιο αποτελεσματικά.

Δεν είναι τυχαίο, μάλιστα, ότι τα πιο διάσημα παραμύθια (π.χ. Κοκκινοσκουφίτσα, Χιονάτη κτλ.) ανήκουν στο είδος γοτθικού μυθιστορήμα­τος τρόμου. Ίσως, παλιότερα, να έλεγαν τέτοια τρομακτικά παραμύθια στα παιδιά για να τα βοηθήσουν να ξεπεράσουν τους φόβους τους, κα­θώς οι ήρωες των παραμυθιών καταφέρνουν πάντα να βρουν λύσεις για να ξεφύγουν από τις δυσάρεστες καταστάσεις. Ποιος ξέρει;

Ας δούμε όμως και μερικούς ακόμα φόβους του παιδιού και τον τρόπο αντιμετώπισής τους 

Φόβος για το ύψος

Ο φόβος για το ύψος, όπως άλλωστε και για τα άκρα, είναι ένας πολύ συνηθισμένος φόβος στα παιδιά, που πολύ συχνά διατηρείται και κατά την ενήλικη ζωή.

Είναι απόλυτα φυσιολογικό, διότι αντανακλά την ανάγκη μας για επιβίωση και την επίγνωση του κινδύνου.

Το παιδί συνειδητοποιεί όλο και καλύτερα τον κίνδυνο να πέσει από ψηλά και καταλαβαίνει ότι είναι ανεξάρτητο πια και πρέπει το ίδιο να προστατεύσει τον εαυτό του.

Φόβος για το θάνατο αγαπημένων προσώπων

Πρόκειται για έναν φυσιολογικό φόβο που έχει σχέση με το φόβο της προσωπικής συντριβής. Ίσως το παιδί να αισθάνεται ότι μπορεί να

 

Πολλές φορές, ένα ντροπαλό και συνεσταλμένο παιδί συμβαίνει να φοβάται τη συναναστροφή με τα άλλα παιδιά και να προτιμά να μένει «αγκιστρωμένο» στην αγκαλιά της μητέρας του.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι σεβαστά τα συναισθήματα του παι­διού. Αν ντρέπεται, καλό είναι να πάρει το χρόνο του για να συνηθίσει. Θα ήταν προτιμότερο να συναναστραφεί για αρχή με άλλα δύο παι­διά, ώστε να εξοικειωθεί σιγά-σιγά, και να μην αναστατωθεί από ένα τσούρμο παιδιά που ίσως να του προκαλέσουν εντονότερο φόβο.

Οι παρέες με παιδιά της ίδιας ηλικίας είναι ιδανικές για να βοηθή­σουν το παιδί να μάθει να «τα βγάζει πέρα» σε δύσκολες καταστάσεις. Είναι πολύ πιθανόν να μπλέξει σε καβγά ή διαφωνία, όμως καλό είναι να μην επεμβαίνουν οι γονείς και να αφήνουν τα παιδιά να το χειρι­στούν, εκτός κι αν υπάρχει έντονη επιθετικότητα και κίνδυνος.

Φόβος για τον πόλεμο

Ο φόβος του για το θάνατο, για τον αποχωρισμό, για την προσωπική συντριβή, παράλληλα με το φόβο των γονιών για τα ίδια πράγματα, μπορεί να δημιουργήσει στο παιδί έντονη αναστάτωση και άγχος σχε­τικά με την πιθανότητα πολέμου ή καταστροφής.

Ως ενήλικες έχουμε χρέος να εμπνέουμε αισιοδοξία στα παιδιά, καθώς και ελπίδα ότι η επιθετικότητα έχει κάποια όρια και ότι η θετική αλλαγή ξεκινά από τον καθένα προσωπικά και ξεχωριστά.

Πώς βοηθάμε το παιδί να ξεπεράσει τους φόβους του

 Ακούστε πολύ προσεκτικά το παιδί που σας μιλά και σας περι­γράφει το φόβο του. Δεν γελάτε με αυτό που σας λέει, αντίθετα, μπορείτε να μοιραστείτε μαζί του πώς ξεπεράσατε εσείς αντί­στοιχους φόβους.

Βοηθήστε το παιδί να καταλάβει ότι είναι πολύ φυσιολογικό να αισθάνεται έτσι. Μπορεί μια κούκλα ή ένας ήρωας παραμυθιού να είναι το μέσο για να συζητήσετε μαζί του.

Δώστε στο παιδί την ευκαιρία να γνωρίσει σιγά-σιγά αυτό που του προκαλεί φόβο μέσα από ασφαλείς συνθήκες. Για παρά­δειγμα, μάθετέ το να σέβεται τον προσωπικό χώρο ενός ζώου και να το ταΐζει από απόσταση, ώσπου να υπάρξει αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Υποστηρίξτε το παιδί να αναζητήσει τρόπους για να αντιμε­τωπίσει τους φόβους του. Αφήστε το να σας αγκαλιάσει και να «κουρνιάσει» για λίγο. Σύντομα θα θελήσει να φύγει ξανά για να νιώσει ανεξάρτητο.

Βοηθήστε το παιδί να καταλάβει το λόγο για τον οποίο φοβά­ται. Είναι φυσιολογικό να αναστατώνεται και να φοβάται, καθώς γνωρίζει πράγματα καινούρια και τρομερά. Είναι σημαντικό να χρησιμοποιήσετε το δικό του λεξιλόγιο, για να επικοινωνήσετε αποτελεσματικά.

Διαβεβαιώστε το ότι όλα τα παιδάκια, αλλά και οι ενήλικες, φο­βούνται κάτι. Προτείνετέτου να ρωτήσει κάποιον μεγαλύτερο του πώς έχει ξεπεράσει τον δικό του φόβο.

Μοιραστείτε δραστηριότητες με το παιδί σας. Δείχνοντάς του εμπιστοσύνη και προτείνοντας το δικό σας παράδειγμα στον τρόπο αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων, το βοηθάτε να διαχειριστεί τους φόβους του χωρίς καν να μιλήσετε. Όταν νικήσει κάποιο φόβο του, επιβραβεύατε το. Η επιτυχία φέρνει κι άλλη επιτυχία, ενώ η αποτυχία οδηγεί σε επόμενη αποτυχία.

Απευθυνθείτε σε έναν ειδικό αν οι φόβοι που νιώθει το παιδί δεν του επιτρέπουν να ζει με χαρά την κάθε μέρα. Αν δεν μπο­ρεί να κοιμηθεί για πολλές μέρες, αν αδυνατεί να κάνει φίλους, αν η συμπεριφορά του γίνεται προβληματική και δυσκολεύει τις σχέσεις του με τους άλλους, ίσως είναι ένα σημάδι ότι χρει­άζεται βοήθεια.


Απόσπασμα από το βιβλίο Πολλαπλή Νοημοσύνη. Ευχαριστούμε τις εκδόσεις Διόπτρα για την ευγενική παραχώρηση του υλικού. 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ