Αχαλασία του οισοφάγου: Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται

12 Μαρτίου 2015

Η αχαλασία είναι μία πρωτοπαθής κινητική διαταραχή του οισοφάγου που χαρακτηρίζεται από απουσία περισταλτικών κινήσεων στο τμήμα του οισοφάγου, που αποτελείται από λείες μυϊκές ίνες (τα κατώτερα 2/3 του σώματος) και από ατελή χάλαση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα (ΚΟΣ), μετά από κατάποση.

Συναντάται εξίσου στα δύο φύλα και συχνότερα στους ενήλικες (25-60 ετών). Η αιτιολογία παραμένει άγνωστη. Έχουν ενοχοποιηθεί ωστόσο γενετικοί και ανοσολογικοί παράγοντες.

Τα κύρια συμπτώματα της νόσου είναι η δυσφαγία (82-100%), τόσο στις στερεές όσο και στις υγρές τροφές, οι αναγωγές (56-97%), η απώλεια βάρους (30-91%), το θωρακικό άλγος (17-95%) και ο οπισθοστερνικός καύ-σος (27-42%). Η κλινική εικόνα θέτει την υπόνοια της νόσου. Με την ενδοσκόπηση θα αποκλειστούν αιτίες δευτεροπαθούς αχαλασίας, όπως ο καρκίνος του οισοφάγου ή του στομάχου. Η διάγνωση θα επιβεβαιωθεί με τον ακτινολογικό έλεγχο (οισοφαγογραφία, βιντεοακτινοσκόπηση κατά την κατάποση) και θα οριστικοποιηθεί με τη μανομετρία του οισοφάγου. Το βασικό κριτήριο για την διάγνωση της νόσου είνια η απουσία περισταλτικών συσπάσεων στον λείο οισοφάγο. Συνηγορητικά μανομετρικά ευρήματα είναι η ατελής χάλαση του ΚΟΣ ή/και η αυξημένη πίεση ηρεμίας του ΚΟΣ. Τα παραπάνω κριτήρια αποτελούν εμπειρία η οποία αποκτήθηκε με τη βοήθεια της κλασικής μανομετρίας.

Η κλασική μανομετρία υπάρχει σαν εξέταση εδώ και περίπου 30 χρόνια. Για την κλασική μανομετρία χρησιμοποιείται ένα μανόμετρο που λειτουργεί με νερό και έναςκαθετήρας με 8 κανάλια-αισθητήρες πίεσης. Τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκε η Μανομετρία Υψηλής Ανάλυσης (High Resolution Manometry- HRM.) Στην HRM χρησιμοποιείται και πάλι το μανόμετροτο οποίο μπορεί να λειτουργεί μενερό (water perfusion) ή χωρίς (solid state) και καθετήρες με 36 κανάλια-αισθητήρες πίεσης, επιτρέποντας έτσι την καταγραφή πιέσεων σε όλο το μήκος του οισοφάγου και όχι σε μεμονομένα σημεία όπως συνέβαινε με την κλασική μανομερία. Με την Μανομετρία Υψηλής Ανάλυσης (High Resolution Μanometry-HRM) έγιναν πολύ καλύτερα αντιληπτές οι κινητικές διαταραχές του οισοφάγου.

Οι τυπικές ενδείξεις της μανομετρίας οισοφάγου αφορούν ασθενείς μεσυμπτώματα όπως:

  • Δυσκαταποσία
  • Δυσφαγία μη αποφρακτική (απουσία στένωσης του οισοφάγου)
  • Οπισθοστερνικός πόνος μη καρδιακής αιτιολογίας

Άλλες ενδείξεις της μανομετρίας οισοφάγου είναι:

  • Προεγχειρητική αξιολόγηση της λειτουργικότητας του οισοφάγου σε ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε θολοπλαστική για τηνδιόρθωση διαφραγματοκήλης ή γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης
  • Μετεγχειρητική αξιολόγηση της λειτουργικότητας του οισοφάγου σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε επεμβάσεις που αφορούν τον οισοφάγο ή το στομάχι (π.χ. μετά από θολοπλαστική, μυοτομή Heller, κ.α.)

Στον παρακάτω πίνακα παρέχονται συγκεντρωμένα τα χαρακτηριστικά της μανομετρίας υψηλής ανάλυσης συγκριτικά με την κλασική μανομετρία.

 

Κλασική Μανομετρία

Υψηλής Ανάλυσης Μανομετρία

(HRM)

Έλξη του καθετήρα. Μετακίνηση των αισθητήρων κατά ένα εκατοστό.

Δεν χρειάζεται έλξη του καθετήρα γιατί ο οισοφάγος απεικονίζεται ολόκληρος.

Πολλά εξαρτήματα / Δυσκινησία

Ευχρηστία / Ευκινησία

Χαμηλή πιστότητα

Υψηλή πιστότητα

Εικόνα κυμμάτων

Εικόνα χρωμάτων

Δύσκολη η διάκριση διαφραγματοκήλης

Διαφραγματοκήλη άμεσα αντιληπτή

Δύσχρηστοι καισκληροί καθετήρες

Εύχρηστοι και μαλακοί καθετήρες

Αρκετοί χειρισμοί λόγω της έλξης του καθετήρα που αυξάνουν τη διάρκεια της εξέτασης (20-30min)

Λίγοι χειρισμοί λόγω της σταθερότητας του καθετήρα που καθιστούν την εξέταση ολιγόλεπτη (5-8min)

Δεν μπορεί να συνδυαστεί με άλλες μεθόδους

Μπορεί να συνδυαστεί και με άλλες μεθόδους όπως η εμπεδησιομετρία ή η τρισδιάστατη απεικόνιση

Μεγάλα κενά μεταξύ των καναλιών (8 κανάλια) πίεσης (5cm από κανάλι σε κανάλι). Μπορεί να χαθούν βλάβες.

Η παρουσία 36 καναλιών μειώνει κατά πολύ την πιθανότητα απώλειας βλαβών

Η Μανομετρία Υψηλής Ανάλυσης είναι μία εξέταση ασφαλής. Τα στοιχεία που καταγράφονται επεξεργάζονται με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή και το αποτέλεσμα δίνεται στον ασθενή άμεσα.Τα αποτελέσματα βασίζονται στην κατά "ΣικάγοΤαξινόμηση" (Chicago classification) η οποία είναι μία ταξινόμηση που εξελίσεται διαρκώς προκειμένου να διευκολύνει την ερμηνεία των κινητικών διαταραχών του οισοφάγου.

Εν κατακλείδι, θα λέγαμε ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Μανομετρίας Υψηλής Ανάλυσης είναι η καλύτερη καταγραφή της λειοτυργίας του οισοφάγου, γεγονός που κάνει την διάγνωση μη-τυπικών κινητικών διαταραχών του οισοφάγου εφικτή.

Πηγές: Ελληνικό Ίδρυμα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής - Dr Δημήτριος Ε. Καραπιπέρης MD Γαστρεντερολόγος-Ηπατολόγος-Επεμβατικός Ενδοσκόπος / Μετεκπαιδευθείς εις“St. Mark’s Hospital of London” Expert σε Παθήσεις Κινητικότητας Οισοφάγου και Πρωκτού

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ