Οι 3 τύποι ανθρώπων και τι ερωτικές σχέσεις κάνουν

3 Απριλίου 2015

ΣΤΥΛ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗΣ: ΠΩΣ Η ΣΧΕΣΗ ΠΟΥ ΕΙΧΑΜΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΜΑΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΡΩΤΙΚΟΥΣ ΜΑΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ

 

Ο άνθρωπος ως «ζώον κοινωνικόν» έχει την ανάγκη να δημιουργεί σχέσεις και να συνδέεται με άλλους ανθρώπους. Ο τρόπος που κάποιος συνηθίζει να το κάνει αυτό μπορεί να ποικίλει από άτομο σε άτομο και να έχει διαφορετικές επιπτώσεις στη ζωή του.  Το να συνειδητοποιήσει κάποιος τον τρόπο που σχετίζεται με τους άλλους , είναι ένα σημαντικό βήμα στο ταξίδι της αυτογνωσίας. Το άτομο μπορεί να πάρει απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα που ίσως τον βασανίζουν χρόνια. Για παράδειγμα ένα άτομο που συνεχώς παραπονιέται ότι είναι μόνο του, μπορεί να καταλάβει ότι τελικά ο ίδιος αποφεύγει τόσο καιρό τις στενές σχέσεις, αφού έτσι έχει μάθει να σχετίζεται με τους άλλους. Από εκεί και πέρα, αν το άτομο θέλει να αλλάξει τον τρόπο που συνδέεται και δημιουργεί σχέσεις, μπορεί να το κάνει!

Γράφει η ψυχολόγος, Ειρήνη Κατσαρού

Ποιές είναι οι 3 βασικές μορφές δεσμού κατά την βρεφική ηλικία;

Ο τρόπος που το βρέφος αντιδρά κατά τη διάρκεια του αποχωρισμού με τη τροφό (συνήθως μητέρα), αλλά και κατά τη διάρκεια της επανασύνδεσης μαζί της ονομάζεται στυλ προσκόλλησηςΕίναι μια μορφή δεσμού που αναπτύσσεται ανάμεσα στο παιδί και στην τροφό και που μπορεί να έχει διαφορετική ποιότητα για κάθε παιδί (στυλ). Το βρέφος ασυνείδητα υιοθετεί ένα πρότυπο σύνδεσης με τους Άλλους. Αυτό το πρότυπο φαίνεται πως μπορεί να έχει 3 βασικές μορφές. Σύμφωνα με τις μετρήσεις της Ainsworth, et al., (1978) αυτές οι μορφές δεσμού είναι:

Μορφή Α, Αγχώδης/ Αποφευκτική: Αυτά τα νεογέννητα δείχνουν σχετικά μικρό άγχος όταν αποχωρεί η μητέρα και φαίνονται αδιάφορα στην συναλλαγή μαζί της κατά τη διάρκεια των σταδίων της διαδικασίας επανασύνδεσης.

Μορφή Β, Ασφαλής δεσμός: Αυτά τα νεογέννητα αναζητούν ενεργά τη διατήρηση της εγγύτητας και της συναλλαγής με τη μητέρα. Όταν εκείνη είναι παρούσα, πηγαινοέρχονται και εξερευνούν με αυτοπεποίθηση το περιβάλλον . Ακόμη, μπορεί να εμφανίσουν άγχος με την αποχώρηση της και να ενθουσιάζονται με την επιστροφή της.

Μορφή Γ, Αγχώδης/ Αμφίθυμη: Αυτά τα νεογέννητα εκδηλώνουν άγχος κατά την αποχώρηση της μητέρας, αντιστέκονται όμως στην επαφή και τη συναλλαγή κατά τις φάσεις της επανασύνδεσης. Λειτουργούν αμφίθυμα σε ό,τι αφορά τη σχέση, μερικές φορές επιζητούν την εγγύτητα αλλά συνάμα εκδηλώνουν και θυμό.

 

Περίπου το 70% των νηπίων εμφανίζουν σχέσεις Μορφής Β, περίπου το 20% υπάγεται στη Μορφή Α και το 10% στη Μορφή Γ (Ainsworth et al., 1978). Ο λόγος που αυτά έχουν ενδιαφέρον έχει να κάνει με τις συσχετίσεις των δεσμών αυτών, αλλά και με τις επιδράσεις που έχουν αυτοί οι δεσμοί στην μετέπειτα ζωή του ατόμου.

Πώς επηρεάζουν οι μορφές δεσμού τις ερωτικές σχέσεις των ενηλίκων;

Για ένα μεγάλο διάστημα, πολλοί ειδικοί της ψυχικής υγείας και όχι μόνο, ασχολήθηκαν εκτενώς με τη μελέτη των ανθρώπινων σχέσεων και ιδιαίτερα οι κοινωνικοί και οι αναπτυξιακοί ψυχολόγοι. Όμως, καθολικά η επιστήμη της Ψυχολογίας έχει παραδεχτεί την σημασία που έχουν οι σχέσεις και οι δεσμοί  στη ζωή και κατ’ επέκταση στην ψυχική υγεία του ατόμου και έχουν προσπαθήσει να βγάλουν κάποια χρήσιμα συμπεράσματα, γύρω από αυτό το θέμα.

Ο δεσμός είναι σημαντικός όχι μόνο για το παιδί, αλλά και για τον ενήλικο. Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ο άνθρωπος εξακολουθεί να διαμορφώνει δεσμούς, οι οποίοι είναι πολλοί σημαντικοί (Berlin & Cassidy, 1999). Ακριβώς όπως στα βρέφη, οι δεσμοί των ατόμων (με τους συντρόφους τους, με την οικογένεια, με τους φίλους τους) συνιστούν μια ασφαλή βάση και τους βοηθούν να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους του ευρύτερου περιβάλλοντος. Οι διάφοροι δεσμοί χρησιμεύουν στο άτομο ως μια πλατφόρμα ασφαλείας, από την οποία γεννιέται, αναπλάθεται και εξελίσσεται.

Οι Shaver, et al., (1988) έκαναν κάποιες ενδιαφέρουσες έρευνες, που έδειξαν ότι οι μορφές δεσμού των ενηλίκων μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε τρία κυρίως πρότυπα που μοιάζουν πολύ με τις βασικές μορφές των σχέσεων παιδιού και γονέα-τροφού της Aisworth.

Οι σύντροφοι με ασφαλείς δεσμούς θεωρούν τις στενές προσωπικές σχέσεις ευχάριστες και επωφελείς. Αισθάνονται ότι μπορούν να βασίζονται στον σύντροφό τους, αλλά του παρέχουν τον χώρο του ως ανεξάρτητου ατόμου. Οι αγχώδεις/αμφιθυμικοί ενήλικοι νιώθουν πιο ανασφαλείς για τις σχέσεις τους, ανησυχούν μήπως ο σύντροφός τους δεν τους αγαπάει αρκετά και τους εγκαταλείψει, ζητούν διαβεβαιώσεις, αλλά είναι ασυνεπείς στις δικές τους εκφράσεις στοργής και δέσμευσης. Οι αποφευκτικοί σύντροφοι θεωρούν τις στενές σχέσεις δυσάρεστες και δεν επιθυμούν να δεσμευτούν πλήρως στο σύντροφό τους.

Τα αγχώδη/αμφιθυμικά άτομα τείνουν να έχουν συντομότερες σχέσεις, τα άτομα με ασφαλή δεσμό ανέφεραν να έχουν πιο ικανοποιητικές και μεγαλύτερης διάρκειας σχέσεις, ενώ τα αποφευκτικά άτομα φαίνεται να προτιμούν το ευκαιριακό σεξ, επειδή μάλλον προτιμούν να μην συνάπτουν σχέσεις οι οποίες θα τους δέσμευαν (Feeney, Noller & Patty, 1993).

Τέλος, φαίνεται πως το στυλ προσκόλλησης καθορίζει ως ένα βαθμό το πόσο ζηλεύει το άτομο στις ερωτικές του σχέσεις. Ο Buunk, (1997) πραγματοποίησε μια σχετική μελέτη και συμπέρανε πως τα άτομα με αμφίθυμο στυλ προσκόλλησης ζήλευαν περισσότερο από τους άλλους ανθρώπους. Εκείνοι με το αποφευκτικό στυλ προσκόλλησης φάνηκε πως ζηλεύουν λιγότερο από τους πρώτους και περισσότερο από εκείνους με ασφαλή δεσμό, οι οποίοι είχαν τα χαμηλότερα ποσοστά ζήλειας στις ερωτικές τους σχέσεις.

 

Βιβλιογραφία

´  Ainsworth, M. D. S., Blehar, M., Waters, E., & Wall, E. (1978). Patterns of attachment. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

 

´  Buunk, B.P. (1997). Personality, birth order and attachment styles as related to various types of jealousy. Personality and Individual Differences, 23, 997-1006.

 

 

´  Feeney, J. A., Noller, P., & Patty, J. (1993). Adolescent’s interactions with the opposite sex: Influence of attachment style and gender. Journal of Adolescence, 16, 169-89.

 

´  Shaver, P., Hazan, C., & Bradshaw, D. (1988). Love as attachment: The integration of three behavioural systems. In R. J. Stenberg and M. Barnes (Eds.), The anatomy of love (pp. 68-99). New Haven, CT: Yale University Press.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ