Διπολική διαταραχή: Τι είναι και τι να προσέχετε

6 Απριλίου 2015
Αλεξάνδρα, 42 ετών ρωτά

Αναγνώστριά μας ρωτά:

Είμαι διπολική εδώ και 4 χρόνια με ένα επεισόδιο μόνο μανίας. Είμαι 42 ετών και διαζευγμένη χωρίς παιδιά. Ότα χώρισα δεν είχε εμφανιστεί το πρόβλημα το οποίο εμφανίστηκε στην ηλικία των 38 ετών. Ενας δεύτερος γάμος έχει πιθανότητες να στεριώσει; Είμαι σταθεροποιημένη και παρακολοθούμαι. Ευχαριστώ.

Στο ερώτημά σας απαντά ο ψυχίατρος - ψυχοθεραπευτής Κωνσταντίνος Καρδαράς 

Κωνσταντίνος Καρδαράς

"Κυρία Παπαδοπούλου,
θα ήθελα πολύ να μπορώ να απαντήσω στο ερώτημά σας και να μπορώ να προβλέψω εάν στην περίπτωσή σας "ένας δεύτερος γάμος έχει πιθανότητες να στεριώσει", αλλά μάλλον κάτι τέτοιο θα ήταν παρακινδυνευμένο, ανυπόστατο και επιπόλαιο. Ασφαλώς, είναι σημαντικό ότι είστε σταθεροποιημένη και έχετε τακτική παρακολούθηση. Όμως, το ζήτημα του γάμου και της σχέσης του ζευγαριού είναι πολύπλοκη υπόθεση που αφορά τόσο στο καθένα ξεχωριστά όσο και στην αλληλεπίδραση των δύο μελών του ζευγαριού, με βάση τον ψυχισμό του καθενός και τον κοινό "ψυχικό" τόπο όπου "συναντιούνται" μεταξύ τους."




Διαβάστε επίσης 
Τι είναι η διπολική διαταραχή 

Με τον όρο "ψυχική διαταραχή" περιγράφεται ένα σύνολο ψυχολογικών συμπτωμάτων, παθολογικών συμπεριφορών και μειωμένης λειτουργικότητας. Οι διαταραχές αυτές συνήθως προκαλούν κλινικά σημαντική υποκειμενική ενόχληση και έκπτωση στον κοινωνικό, επαγγελματικό ή άλλους σημαντικούς τομείς της λειτουργικότητας του ατόμου. Μπορεί να οφείλονται σε οργανικούς, κοινωνικούς, γενετικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. [ορισμός της ψυχικής διαταραχής σύμφωνα με: American Psychological Association (2007). APA Dictionary of Psychology. Washington, DC: Author.]

 Εδώ ίσως αξίζει να σημειώσουμε ότι η ακριβής μετάφραση του όρου "mental disorder" είναι "νοητική / πνευματική διαταραχή". Στην Ελλάδα όμως έχει επικρατήσει ο όρος "ψυχική (ή ψυχιατρική) διαταραχή".

 Οι διπολικές διαταραχές είναι ασθένειες που χαρακτηρίζονται από ακραίες διακυμάνσεις ανάμεσα σε δύο συναισθηματικές διαθέσεις: από την μία μεριά, υπέρμετρη έξαρση, δηλαδή "μανία" ("πάνω"), και από την άλλη, κατάθλιψη ("κάτω"). Περιλαμβάνει λοιπόν συναισθήματα των δύο συναισθηματικών άκρων ή αλλιώς "πόλων" (απ' όπου προέρχεται και η λέξη "διπολική", σε αντίθεση με τις καταθλιπτικές διαταραχές που ονομάζονται και μονοπολικές).

Ένα άτομο που πάσχει από διπολική διαταραχή έχει τα δικά του εμπόδια να αντιμετωπίσει, αλλά και το να φροντίζεις κάποιον με διπολική διαταραχή είναι μια κατάσταση που έχει επίσης τις δικές της προκλήσεις.

Κείμενο: Brian Krans. Επιστημονική επιμέλεια: George Krucik, MD

Επιμέλεια στα ελληνικά: Αγγελική Μενεδιάτου, Ψυχολόγος, Μ.Α. Κλινικής Ψυχολογίας, Πρόεδρος ΔΣ και Επιστημονική Υπεύθυνη ΜΑΖΙ

 

Διαβάστε 10 συμβουλές για το πώς να βοηθήστε κάποιον που ζει με την διπολική διαταραχή, ενώ παράλληλα φροντίζετε τον εαυτό σας.

1. Ενημερωθείτε

Το αγαπημένο σας πρόσωπο σίγουρα θα σας ενημερώσει για την πάθησή του, ωστόσο όσο περισσότερο ενημερωθείτε από ιατρικά τεκμηριωμένες πληροφορίες, τόσο καλύτερα θα κατανοήσετε αυτό που περνάει αυτό το άτομο, όπως επίσης και ποια είναι τα ανησυχητικά σημάδια που πρέπει να αναζητάτε. Πληροφορίες για τα συμπτώματα και τη θεραπεία της διπολικής διαταραχής μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

2. Ακούστε

Είναι ένα από τα πιο σημαντικά και βοηθητικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για κάποιον με διπολική διαταραχή. Δε χρειάζεται να προσφέρετε συμβουλές ή λύσεις στα προβλήματα- η αποδοχή και η κατανόηση είναι συχνά πιο αποτελεσματικά.

3. Υπερασπιστείτε (να είστε σύμμαχος)

Κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων φάσεων της διπολικής διαταραχής, μπορεί το άτομο να νιώσει ότι ολόκληρος ο κόσμος είναι εναντίον του, επομένως, γνωστοποιώντας του ότι είστε σύμμαχος του, είναι πολύ καθησυχαστικό. Βεβαιώστε τον ότι έχετε πάντα τις καλύτερες προθέσεις απέναντι του.

Καθώς στη διπολική διαταραχή συχνά το άτομο κυριεύεται από αισθήματα απελπισίας και αναξιότητας, η απλή αναγνώριση και επιβεβαίωση των δυνάμεων και των θετικών χαρακτηριστικών τους μπορεί να είναι πολύ σημαντική.

4. Να είστε ενεργητικοί στην θεραπεία του

Ένα κομμάτι της υποστήριξης κάποιου με διπολική διαταραχή είναι το να είστε εκεί στα σημαντικά γεγονότα. Δε θα μπορείτε να πηγαίνετε στις ατομικές θεραπευτικές συνεδρίες, αλλά θα υπάρξουν φορές που θα μπορείτε να συνοδεύσετε τον φίλο σας ή τον αγαπημένο σας σε σημαντικά ραντεβού με τον γιατρό και σε θεραπευτικές συνεδρίες. Κάποιες από αυτές τις συνεδρίες μπορεί να είναι περίπλοκες ή τρομακτικές, επομένως το να είστε εκεί μπορεί να βοηθήσει να ελαφρώσει λίγο το φορτίο που κουβαλάει το άτομο που ζητάει βοήθεια.

5. Καταστρώστε σχέδιο

Τα συμπτώματα της διπολικής διαταραχής μπορεί να είναι απρόβλεπτα μερικές φορές, άρα είναι καλό να έχετε ένα πλάνο σε περίπτωση που το χρειαστείτε. Αυτό μπορεί να έχει σχέση με το τι να κάνετε αν ο ασθενής είναι αυτοκτονικός, αν ο ασθενής βγει εκτός ελέγχου σε μανιακό επεισόδιο, ή ακόμη και απλά πράγματα όπως το μοίρασμα των καθημερινών ευθυνών. Καλό θα ήταν να δημιουργήσετε αυτά τα σχέδια όταν το άτομο είναι ήρεμο, σε λογική νοητική κατάσταση και φυσικά, θα πρέπει να συμφωνείτε από κοινού για κάθε πλάνο.

6. Υποστηρίξτε, μην πιέζετε

Δεν έχει σημασία πόσο καλές είναι οι προθέσεις σας, μερικές φορές οι άνθρωποι χρειάζονται να βγάλουν τα συμπεράσματά τους ή να πάρουν τα μαθήματά τους μόνοι τους. Μπορεί να αισθάνεστε ότι οι συμβουλές σας πρέπει να ληφθούν υπόψη, όμως πρέπει να έχετε κατά νου ότι η δουλειά σας είναι να υποστηρίζετε το άτομο με διπολική διαταραχή, όχι να το σώσετε.

7. Δείχνετε κατανόηση

Οποιαδήποτε ψυχική ασθένεια, ιδιαίτερα η διπολική διαταραχή, μπορεί να είναι δύσκολο να γίνει κατανοητή, ειδικά για το άτομο που την έχει. Μπορεί να βιώνει πολλές εναλλαγές στη διάθεσή του κατά τη διάρκεια της ημέρας και να μην έχει εξήγηση για το πώς νιώθει. Ενώ είναι δύσκολο για όλους, θυμηθείτε ότι το άτομο δεν το κάνει επίτηδες ή πεισματικά. Όσο περισσότερη συμπόνια και κατανόηση μπορείτε να προφέρετε στο αγαπημένο σας πρόσωπο, τόσο πιο θετική θα είναι η επίδρασή σας.

8. Μην αμελείτε τον εαυτό σας

Όταν φροντίζετε κάποιον άλλο, χρειάζεται πάντα να φροντίζετε και τον εαυτό σας. Εκτός από το να σιγουρευτείτε ότι φροντίζετε όλες τις προσωπικές υποθέσεις σας, πρέπει επίσης να βγείτε έξω και να κάνετε αυτά που θέλετε να κάνετε. Επίσης, σιγουρευτείτε ότι φροντίζετε τον εαυτό σας με καλή διατροφή και τακτική άσκηση. Όσο καλύτερα φροντίζετε τον εαυτό σας, τόσο καλύτερα θα μπορέσετε να παρέχετε την κατάλληλη φροντίδα στο αγαπημένο σας πρόσωπο.

9. Να είστε υπομονετικοί και να παραμείνετε αισιόδοξοι

Δυστυχώς, δεν υπάρχει το ένα και μοναδικό πράγμα που πρέπει να πείτε ή να κάνετε για να διορθωθούν όλα. Η θεραπεία και η αποκατάσταση στη διπολική διαταραχή χρειάζεται χρόνο, επομένως, αν και το τέλος μπορεί να μη φαίνεται στον ορίζοντα, το ταξίδι είναι εξίσου σημαντικό. Η υπομονή και η αισιοδοξία μπορεί να το δρόμο πιο ομαλό.

10. Αναγνωρίστε πότε η κατάσταση ξεφεύγει

Υπάρχει όριο στα πράγματα που ένας άνθρωπος μπορεί να αντέξει, επομένως είναι σημαντικό να γνωρίζετε πότε να ζητήσετε βοήθεια. Αν το πρόσωπο που φροντίζετε χρησιμοποιεί ενοχικά κόλπα ή άλλα «παιχνίδια», γίνεται λεκτικά ή σωματικά βίαιος, ή είναι υπερβολικό όλο αυτό για να το χειριστείτε, είναι καιρός να εμπλέξετε και άλλους.

+ 1 Συμβουλή

Ο Jason Evan Mihalko, Psy.D, ψυχολόγος από το Cambridge, προσφέρει αυτές τις προτάσεις για την οικοδόμηση της σχέσης με τον φίλο σας ή το μέλος της οικογένειάς σας με διπολική διαταραχή:

- Ρωτήστε τους τι τους βοηθάει.

- Ρωτήστε τους τι δεν τους βοηθάει.

- Πείτε τους να σας δείξουν ποια είναι τα προειδοποιητικά σημεία όταν πρόκειται να υποτροπιάσουν.

- Ρωτήστε τους για ιδέες πάνω στο ποιοι είναι οι βοηθητικοί τρόποι για να σταθεροποιηθούν ξανά όταν ξεφεύγουν.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ