Διαζύγιο: Όταν ο πατέρας δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες του

16 Απριλίου 2015

Ανταγωνιστικές σχέσεις αγάπης: Πατέρας, μητέρα, παιδί

Kείμενο της ψυχολόγου Herrad Schenk

Η αντιπαλότητα κι ο ανταγωνισμός μεταξύ μητέρας και πατέρα φαίνεται σε όλο της το μεγαλείο στις φάσεις ενδεχόμενου χωρισμού ή διαζυγίου. Και σ’ αυτήν ακόμα την περίπτωση, διαφαίνεται το τεράστιο φάσμα των αντιδράσεων κατά τη μετάβαση από τον «παραδοσιακό» τύπο πατέρα στο «νέο» πατέρα» παρά το γεγονός ότι οι πατέρες που διεκδικούν δυναμικά την ανατροφή των παιδιών τους αποτελούν ακόμα μικρή μειοψηφία. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς προτιμούν να «αποχωρήσουν», αφήνοντας τα παιδιά να μεγαλώσουν κοντά στη μητέρα τους, ενώ το ποσοστό εκείνων που αναλαμβάνουν την κηδεμονία των παιδιών τους δεν ξεπερνάει το 10%.Όπως έδειξε μια αμερικανική μελέτη , οι τακτικές και συχνές συναντήσεις με τον πατέρα αποτελούν μάλλον εξαίρεση παρά κανόνα: Μόνο το 16% των παιδιών έβλεπαν τον πατέρα τους τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, το 17% τον συναντούσαν μία φορά το μήνα, το 15% τον είχαν δει μία φορά μέσα στη διάρκεια του χρόνου, ενώ για ένα 16% των παιδιών, η τελευταία συνάντηση με τον πατέρα τους είχε λάβει χώρα ένα εως πέντε χρόνια πριν. Το ένα τρίτο των παιδιών χωρισμένων γονιών, δηλαδή το 35%, είχαν να δουν τον πατέρα τους πάνω από πέντε χρόνια.

Αλλά και στη Γερμανία τα δεδομένα δεν φαίνεται να διαφέρουν και πολύ. Μια μελέτη που διεξήχθη στο Αμβούργο, στις αρχές της δεκαετίας του ’80, οδήγησε στο συμπέρασμα ότι το 40% των παιδιών με χωρισμένους γονείς δεν έχουν καμιά επαφή με τον πατέρα τους, ενώ μια άλλη έρευνα στο Βερολίνο, στα μέσα της δεκαετίας του ’90, ανεβάζει αυτό το ποσοστό στο 42%. Μόνο ένα στα τέσσερα παιδιά (27%) είχε καλή σχέση με τον πατέρα.

Γιατί τόσοι πολλοί άνδρες καταστρέφουν τη σχέση τους με τα παιδιά τους, παρ’ όλο που γνωρίζουν πόσο σημαντικοί είναι γι’ αυτά;

Για τους πραγματικούς λόγους μπορούμε να κάνουμε μόνο υποθέσεις.

Παλιότερα, οι παραδοσιακοί πατέρες, θεωρούσαν τον εαυτό τους υπεύθυνο μόνο για τη συντήρηση των παιδιών και δεν προχωρούσαν σε στενότερη επαφή μαζί τους. "Οταν, λοιπόν, σήμερα, μετά από ένα χωρισμό, πληρώνουν τη ουμφωνηθείσα διατροφή (μερικοί αποφεύγουν ακόμα κι αυτό), πιστεύουν ότι εκτελούν το ρόλο που τους αναλογεί. «Ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε πραγματικά για τα παιδιά και τώρα ακόμα ττερισσότερο», παραπονιούνται οι μητέρες.

Κι όμως αυτό που μοιάζει με παγερή αδιαφορία μττορεί να υποδηλώνει την επιθυμία του άνδρα να δώσει τέλος σε ένα δυσάρεστο κομμάτι της ζωής ταυ, να το προσπεράσει και να αρχίσει μια νέα ζωή. Γο παιδί αποτελεί συνέχεια της μητέρας, προέκτασή της - οπότε, οποιαδήποτε προσπάθεια εκ μέρους του πατέρα να το πλησιάσει και να παραμείνει σε επαφή μαζί του, μπορεί να εκληφθει ως ανάγκη να συνεχίσει την αντιπαράθεοη μαζί της. Αυτό ισχύει κυρίως όταν το παιδί είναι μικρό. Ι

Πολλοί είναι επίσης οι άνδρες που επιλέγουν αυτό το δρόμο, επειδή διακατέχονται από ουναισθήματα ντροπής και ενοχής.

Λεν κανουν διάκριση ανάμεσα στη σχέση του ζευγαριού, που έλαβε τέλος, και στη σχέση με το παιδί, η οποία θα έπρεπε να λειτουργεί -ανεξάρτητα από τη σχέση του ζευγαριού- και να διαρκεί εφ' όρου ζωής.

Αυτό δεν είναι τόσο περίεργο, αν αναλογιστεί κανείς, ότι πολλοί άνδρες χτίζουν τη σχέση τους με τα παιδιά τους μέσω της γυναίκας τους — κι έτσι θεωρούν ότι, μετά από ένα χωρισμό εκείνη θα μετατρέψει τη γέφυρα προσέγγισης σε αρνητική επιρροή εναντίον του. Αποκόπτοντας έτσι τη σχέση τους μαζί της πιστεύουν ότι αποδυναμώνουν την ισχύ της. Βέβαια, για μερικούς άνδρες λειτουργεί σαν κίνητρο και η πεποίθηση, ότι, αδιαφορώντας για τα παιδιά, τιμωρούν την πρώην σύζυγό τους.

Οι στατιστικές υποστηρίζουν ότι τα δύο πρώτα χρόνια που ακολουθούν ένα χωρισμό ή διαζύγιο, οι άνδρες φροντίζουν με συνέπεια τη σχέση τους με τα παιδιά τους. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, η σχέση αυτή αποδυναμώνει  και οιγά-οιγά παύει να υφίοταται. Μερικοί πατέρες υποφέρουν σε τέτοιο βαθμό από την τυπική μορφή που παίρνουν οι συναντήσεις με τα παιδιά τούς, ώστε προτιμούν το δρόμο της φυγής και τη διακοπή κάθε επαφής.

Πολλοί δεν είχαν συνηθίσει, μέσα στο γάμο, να βρίσκονται μόνοι με τα παιδιά τους και διστάζουνν να αναλάβουν μια τέτοια ευθύνη μετά το χωρισμό. Αλλοι πάλι θεωρουν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια κι αν καταβάλουν θα αποβεί άκαρπη: Η μητέρα, που ζει διαρκώς μαζί τους, θα τους δώσει ούτως ή άλλως την εικόνα που εκείνη θέλει για τον πατέρα τους. Η θέση της είναι πλεονεκτική: Το παιδί θα βλέπει στο πρόσωπό του τον υπαίτιο της διάλυσης της οικογένειας. Υπάρχει βέβαια κι ένα ποσοστό πατέρων που προτιμούν να παραμείνουν ευέλικτοι και άνετοι, μακριά από υποχρεώσεις που θα αποτελούσαν εμπόδιο στην αναζήτηση νέας συντρόφου. Αρκετοί, επίσης, είναι εκείνοι που εγκαταλείπουν τα παιδιά μόλις βρουν μια νέα σύντροφο. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποτιμήσουμε τα προαναφερθέντα κίνητρα.

Πλάι όμως στους πατέρες-φαντάσματα, συναντάμε και μια μειοψηφία από πατέρες που δραστηριοποιούνται μετά το χωρισμό: Αυτό αποτελεί ένα αξιοπρόσεκτο νέο φαινόμενο. Στο μεγαλύτερο μέρος, πρόκειται για άνδρες, οι οποίοι και πριν το χωρισμό αφιέρωναν χρόνο στα παιδιά τους. Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που αναπτύσσουν έντονο ενδιαφέρον για το βλαστάρι τους μετά τη διαδικασία του χωρισμού, και προφανώς ωθούμενοι και από το φόβο της απώλειας. Μερικοί απ’ αυτούς, βιώνουν για πρώτη φορά το συναίσθημα να βρίσκονται μόνοι με το παιδί τους, χωρίς τη μητέρα του, για περισσότερο χρόνο, περισσότερες ώρες, για μια ολόκληρη μέρα, ίσως και για ένα Σαββατοκύριακο. Η εμπειρία που προσφέρει η αίσθηση της ευθύνης συνήθως γίνεται ευχάριστα αποδεκτή, και πολλοί άνδρες ομολογούν ότι μετανιώνουν που δεν είχαν ασχοληθεί εντατικότερα με τα παιδιά τους, όσο βρίσκονταν ακόμα μέσα στο γάμο.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ